ଡିଜେଲ୍ ଦରରେ ନିଆଁ! ଲିଟର ପିଛା ୧୪.୬୦ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି, ଆପଣଙ୍କ ପକେଟ୍‌ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ପ୍ରଭାବ

ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଡିଜେଲ୍‌ ଯୋଗାଣ ହ୍ରାସ ଓ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଭାରତରେ ଥୋକ ଡିଜେଲ୍‌ ଦର ଲିଟର ପିଛା ୧୪.୬୦ ଟଙ୍କା ବଢ଼ି ୧୫୩.୫୭ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଡିଜେଲ୍‌ର ଯୋଗାଣକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବା ସହ ଏହାର ଦାମ୍‌ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବା କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍‌ର ଦର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଡିଜେଲ୍‌ର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଏବେ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି।

ଦେଶରେ ଥୋକ ଡିଜେଲ୍‌ ଦର ଲିଟର ପିଛା ସିଧା ୧୪.୬୦ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ତେବେ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ମିଳୁଥିବା ଡିଜେଲ୍‌ ଦରରେ ଏତେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଡିଜେଲ୍‌ ଓ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଦର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉଚ୍ଚରେ ରହିଲେ, ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ।

ଲିଟର ପିଛା ୧୪.୬୦ ଟଙ୍କା ବଢ଼ିଲା ଥୋକ ଡିଜେଲ୍‌ ଦର: ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଥୋକ ଡିଜେଲ୍‌ର ଦର ପୂର୍ବରୁ ଲିଟର ପିଛା ୧୩୮.୯୭ ଟଙ୍କା ଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଏହା ₹୧୫୩.୫୭କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ଲିଟର ଡିଜେଲ୍‌ ପାଇଁ ଏବେ ଅଧିକ ୧୪.୬୦ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଥୋକ ଡିଜେଲ୍‌ ମୁଖ୍ୟତଃ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ରାହକ, ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଇନ୍ଧନ କିଣୁଥିବା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହି ଦର ବୃଦ୍ଧି ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ମିଳୁଥିବା ଡିଜେଲ୍‌ ଏବେ ବି ଶସ୍ତା: ଥୋକ ଡିଜେଲ୍‌ ଏବଂ ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ମିଳୁଥିବା ଡିଜେଲ୍‌ ଦର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଦିଲ୍ଲୀରେ ସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ଡିଜେଲ୍‌ ଲିଟର ପିଛା ପ୍ରାୟ ୯୫.୬୪ ଟଙ୍କା ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଥୋକ ଡିଜେଲ୍‌ର ଦର ୧୫୩.୫୭ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଅର୍ଥାତ୍ ଉଭୟ ଦର ମଧ୍ୟରେ ଲିଟର ପିଛା ପ୍ରାୟ ୫୮ ଟଙ୍କାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ କିଛି ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ରାହକ ଥୋକରେ ଡିଜେଲ୍‌ କିଣିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ଡିଜେଲ୍‌ କିଣିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଡିଜେଲ୍‌ର ଚାହିଦା ବଢ଼ିବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

କାହିଁକି ବଢ଼ୁଛି ଡିଜେଲ୍‌ ଦର: ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଡିଜେଲ୍‌ ଯୋଗାଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଡିଜେଲ୍‌ ମହଜୁଦ୍‌ କମିବା ସହ ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ଏହାସହ ରୁଷ୍‌ରୁ ଡିଜେଲ୍‌ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା କଟକଣା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଯୋଗାଣ ମାର୍ଗ ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବଜାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।

ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଡିଜେଲ୍‌ର ଉପଲବ୍ଧତା କମିବା ସହ ଏହାର ଦାମ୍‌ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଡିଜେଲ୍‌ ଓ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଦର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବା ‘କ୍ରାକ୍ ସ୍ପ୍ରେଡ୍‌’ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି।

କ’ଣ ଏହି କ୍ରାକ୍ ସ୍ପ୍ରେଡ୍‌: ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣି ସେଥିରୁ ଡିଜେଲ୍‌, ପେଟ୍ରୋଲ୍‌ ଭଳି ଇନ୍ଧନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି। ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଏଥିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଇନ୍ଧନର ବଜାର ଦର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ କ୍ରାକ୍ ସ୍ପ୍ରେଡ୍‌ କୁହାଯାଏ।

ଯଦି ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ତୁଳନାରେ ଡିଜେଲ୍‌ର ଦର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼େ, ତେବେ କ୍ରାକ୍ ସ୍ପ୍ରେଡ୍‌ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏହା ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଡିଜେଲ୍‌ ଉତ୍ପାଦନରୁ ମିଳୁଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲାଭର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ।

ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବଢ଼ୁଛି ଚାପ: ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଇନ୍ଧନ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତରେ ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ଡିଜେଲ୍‌ ଦରରେ ସେହି ଅନୁସାରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନାହିଁ। ଏହା ପଛରେ ସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଦର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ରଣନୀତି ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଦର ବୃଦ୍ଧି ନକରିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଲାଭାଂଶ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଧନ କିଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ ସେହି ଅନୁସାରେ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଆଦାୟ କରାଯାଉନାହିଁ।

ବଜେଟ୍ ଉପରେ କିପରି ପଡ଼ିବ ପ୍ରଭାବ: ଯଦି ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଡିଜେଲ୍‌ର ଅଭାବ ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଉଚ୍ଚ ଦର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଇନ୍ଧନ ବଜାରରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ଡିଜେଲ୍‌ ଦର ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ପ୍ରଥମେ ଟ୍ରକ୍‌, ବସ୍‌ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିପାରେ।

ମାଲ୍‌ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପରୋକ୍ଷରେ ପନିପରିବା, ଫଳ, କ୍ଷୀର, ଗ୍ରୋସରି ସାମଗ୍ରୀ ଭଳି ଦୈନନ୍ଦିନ ଜିନିଷର ଦର ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଫଳରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମାସିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ମିଳୁଥିବା ଡିଜେଲ୍‌ ଦରରେ ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିନାହିଁ। ଆଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ହିଁ ଡିଜେଲ୍‌ ଦର ଓ ଏହାର ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ନିର୍ଭର କରିବ।