୪% କମିଲା କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ ଦାମ, ଏହାଦ୍ୱାରା ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ କେତେ ଶସ୍ତା ହେବ; କଣ ଭାରତରେ ବି କମିବ ଦର?
ନିକଟରେ କଚ୍ଚା ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ୪ ପ୍ରତିଶତର ହ୍ରାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି. ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ଉପରେ ବି ପଡ଼ିବ କି।
Iran-US Deal : ଗ୍ଲୋବାଲ ଏନର୍ଜି ମାର୍କେଟରେ ଏକ ବଡ଼ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ କଚ୍ଚା ତେଲ (କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍)ର ମୂଲ୍ୟରେ ବଡ଼ ଧରଣର ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ଘୋଷଣା କରାଯିବା ପରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାରବାର ସମୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୁଡ୍ ମୂଲ୍ୟ ୪% ରୁ ଅଧିକ କମିଯାଇଛି। ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ ପାଇବା ସମ୍ଭାବନା ଏବଂ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ଖୋଲିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ଯୋଗୁଁ ବଜାରର ଭରସା ବଢ଼ିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଯେ ଏହି ହ୍ରାସ ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ କେତେ ଶସ୍ତା ହେବ ଏବଂ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଦାମ କମିବ କି।
ଭାରତରେ ଘରୋଇ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ…
ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ୪% ରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇ ପ୍ରାୟ ୮୩.୭୫ ଡଲାର ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍କୁ ଚାଲିଆସିଛି। WTI କ୍ରୁଡ୍ ପ୍ରାୟ ୫% କମି ପ୍ରାୟ ୮୦.୮୭ ଡଲାର ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତରେ ଘରୋଇ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ଯେଉଁଭଳି ଥିଲା ସେମିତି ରହିଛି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ତେଲ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ରିଟେଲ ଦରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିନାହାନ୍ତି।
କାହିଁକି କମୁନାହିଁ ଦାମ?
ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି, ଭାରତୀୟ ତେଲ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ମଧ୍ୟ ନିକଟରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତିର ଭରଣା କରୁଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଗ୍ଲୋବାଲ କଚ୍ଚା ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୨୦ ଡଲାର ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଝ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ଉପରେ ପକାଇ ନଥିଲେ। ଯଦିଓ ମେ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ₹୭ ରୁ ₹୮ ପ୍ରତି ଲିଟର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ତଥାପି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ବି ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତି ସୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ଟିକସ ହ୍ରାସ କରାଯିବା। ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ₹୩ ପ୍ରତି ଲିଟର କମାଇ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରେ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ହ୍ରାସ କରି ଶୂନ କରିଦେଇଥିଲେ। ଯେହେତୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ହାର ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ବହୁତ କମ୍ ସ୍ତରରେ ରହିଛି, ତେଣୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ କାଟ୍ ଜରିଆରେ ତୁରନ୍ତ ଆଉ ଅଧିକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବାର ସୁଯୋଗ ବହୁତ କମ୍ ରହିଛି।
ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା କଚ୍ଚା ତେଲ ଉପରେ ଭାରତର ନିର୍ଭରଶୀଳତା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ଦେଶ ନିଜର କଚ୍ଚା ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ୮୫% ରୁ ଅଧିକ ଇମ୍ପୋର୍ଟ (ଆମଦାନୀ) କରିଥାଏ। ଯଦିଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଟଙ୍କା-ଡଲାର ବିନିମୟ ହାର (ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ରେଟ୍) ଏବଂ ଅଧିକ ମାଲ ପରିବହନ ଓ ବୀମା ଖର୍ଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି।
କଚ୍ଚା ତେଲ ମୂଲ୍ୟ କମିବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଉପରେ କଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?
କେନ୍ଦ୍ର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂହ ପୁରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଗ୍ଲୋବାଲ କଚ୍ଚା ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ରହେ, ତେବେ ଗ୍ରାହକମାନେ ଉପକୃତ ହୋଇପାରିବେ। କ୍ରୁଡ୍ ମୂଲ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଧୁରିବ। ଏହା ସହିତ ଦର କମାଇବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଯଦି ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ମୂଲ୍ୟ ଅନେକ ସପ୍ତାହ କିମ୍ବା ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୮୦ ରୁ ୮୫ ଡଲାର ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ ମଧ୍ୟରେ ରହେ, ତେବେ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ₹୨ ରୁ ₹୫ ପ୍ରତି ଲିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଇପାରେ।
