ବିଜୁଳି ମାରିଲେ କଣ ବିମାନରେ ଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଝଟକା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନା କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡେ ନାହିଁ, ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହନ୍ତି ଯାତ୍ରୀ ?

ଓଡିଶା ଭାସ୍କର: ବିଜୁଳି ମାରିବା ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଚମକ ଆଲୁଅ ଦେଖି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଡରିଯାଉ। ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିଥିବା କି ଯେତେବେଳେ ଆକାଶରେ ବିମାନ ଉଡାଣ ଭରିଥାଏ, ସେହି ସମୟରେ ବିଜୁଳି ମାରିଲେ ଏହା ବିମାନ ଉପରେ କଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ? ଆସନ୍ତୁ ସେ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା।

ବିମାନର ବାହ୍ୟ ଆବରଣ ଆଲୁମିନିୟମ କିମ୍ବା ଏକ ପରିବାହୀ ଯୌଗିକ ସାମଗ୍ରୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଆବରଣ ବଜ୍ରପାତ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରବାହକୁ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ ଦେଇ ନଥାଏ।

ଆଧୁନିକ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉନ୍ନତ ବଜ୍ରପାତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ାଣ ସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ବଜ୍ରପାତର ବିପଦକୁ ହ୍ରାସ କରେ।

ଯଦିଓ ବିମାନ ବଜ୍ରପାତ ସହ୍ୟ କରିପାରେ, ପାଇଲଟମାନଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ସମ୍ଭବ ହୁଏ ପ୍ରତିକୂଳ ପାଗକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଏ। ଜାହାଜରେ ଥିବା ପାଣିପାଗ ରାଡାର ବ୍ୟବହାର କରି, ସେମାନେ ବଜ୍ରପାତରେ ବର୍ଷା ହେବାକୁ ଥିଲେ ଆଗୁଆ ଅନୁମାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଉଡ଼ାଣ ପଥ ବଦଳାଇଥାନ୍ତି।

ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏହା ଜାଣି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ , କିନ୍ତୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବିମାନ ବର୍ଷରେ ହାରାହାରି ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଥର ବଜ୍ରପାତର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ଏତେ ସାଧାରଣ ଯେ ବିମାନ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସମୟରେ ବିମାନକୁ ବଜ୍ରପାତ ପ୍ରତିରୋଧ ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ତାଲିମ ଦିଅନ୍ତି। ଶେଷ ଜଣାଶୁଣା ମାରାତ୍ମକ ବଜ୍ରପାତ ଦୁର୍ଘଟଣା 1967 ରେ ଘଟିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାରେ, ଏକ ବୋଇଂ 707 ବଜ୍ରପାତ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଥିଲା ।

ଯଦି ଉଡ଼ାଣ ମଝିରେ ବିମାନ ଉପରେ ବଜ୍ରପାତ ହୁଏ, ତେବେ ଯାତ୍ରୀମାନେ କେବଳ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଦେଖିପାରିବେ କିମ୍ବା ଏକ ଜୋରରେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିପାରିବେ। କିଛି ଯାତ୍ରୀ ସାମାନ୍ୟ କମ୍ପନ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି। ତଥାପି, କ୍ୟାବିନ ଭିତରେ କିଛି ବିପଜ୍ଜନକ ଘଟେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସିଷ୍ଟମ ସାଧାରଣ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଜାରି ରଖେ।

ବଜ୍ରପାତ ଯୋଗୁଁ ବିମାନର ଫ୍ୟୁସେଲେଜ୍, ଆଣ୍ଟେନା କିମ୍ବା ଡେଣାର ଟିପ୍ସ ପୋଡ଼ିଯିବା ଭଳି ସାମାନ୍ୟ ବାହ୍ୟ କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ବିମାନର ଗଠନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ନାହିଁ। ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ପ୍ୟାନେଲ କିମ୍ବା ଲାଇଟ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାଇବା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।