ମୂର୍ଖ ନୁହେଁ ଗଧ, ମଣିଷଠାରୁ ବି ଚାଲାକ୍: ବୈଜ୍ଞାନିକ କଲେ ପ୍ରମାଣ, ପାହାଡ ଉପରେ ଗଢ଼ିଥିଲା ରାସ୍ତା!
ଗବେଷଣାରୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ଚମକାଇ ଦେବା ଭଳି ସତ, ମାନବ ସମାଜର ଭୁଲ ଧାରଣା, ମୂର୍ଖ ନୁହେଁ ଗଧ ମଣିଷ ଠାରୁ ବି ଅଧିକ ଚାଲାକ!
ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ଆମ ସମାଜରେ ‘ଗଧ’ ଶବ୍ଦଟି ସର୍ବଦା ମୂର୍ଖତା ଓ ବୋକାମିର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ। କାହାକୁ ଅପମାନିତ କରିବା କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିର ଅଭାବ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ଆମେ ତୁରନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ଗଧ’ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଦେଉ।
କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି? ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଗବେଷଣା ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ଏହି ଭୁଲ୍ ଧାରଣାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୁଲ୍ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଛି। ବାସ୍ତବରେ, ଗଧ ଆଦୌ ବୋକା ନୁହେଁ, ବରଂ ଘୋଡ଼ା ତୁଳନାରେ ଏହା ଅଧିକ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ସ୍ମରଣଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଅଟେ।
ମହାନ ଲେଖକ ମୁନ୍ସୀ ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ତାଙ୍କ କାହାଣୀ ‘ଦୋ ବୈଲୋଁ କି କଥା’ (Do Bailon Ki Katha) ରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ମଣିଷ ଗଧକୁ ମୂର୍ଖ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛି କେବଳ ତା’ର ଅତ୍ୟଧିକ ସରଳତା ଓ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବ ଯୋଗୁଁ, ସେ ଗଧର ଧୈର୍ଯ୍ୟକୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ମଧ୍ୟ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦରଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀମୂଳକ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଗଧ କହିଛି ଯେ, ମଣିଷ ନିଜର ଚତୁରତା ଓ ମୂର୍ଖତାକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ତାକୁ ବଳିର ପଶୁ (scapegoat) ବା ଦୋଷର ଭାଗୀଦାର କରିଛି।
୨୦୨୧ ମସିହାରେ ‘ଆପ୍ଲାଏଡ୍ ଆନିମଲ୍ ବିହେଭିୟର୍ ସାଇନ୍ସ’ (Applied Animal Behaviour Science) ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଗଧ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଚଳିତ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ପୁରୁଣା ସାମାଜିକ ମନୋଭାବ ଉପରେ ଆଧାରିତ।
ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ଘୋଡ଼ା ଭୟରେ ଦୌଡ଼ି ପଳାଏ, କିନ୍ତୁ ଗଧ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅଟକି ରହେ, ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା କରେ ଏବଂ ବିପଦର କାରଣ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।
ଯଦି ଏକ ଗଧ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପୋଲ କିମ୍ବା ବିପଜ୍ଜନକ ରାସ୍ତାରେ ଅଟକିଯାଏ, ତେବେ ମଣିଷମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଏହାକୁ ଜିଦ କିମ୍ବା ମୂର୍ଖାମି ବୋଲି ଭୁଲ୍ ଭାବିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ, ଏହା ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପରିସ୍ଥିତିର ଯତ୍ନର ସହ ଆକଳନ କରୁଥାଏ।
ଏହି ଶାନ୍ତ ଓ ସତର୍କ ସ୍ୱଭାବ ହିଁ ଏହି ପ୍ରାଣୀକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ କରିଥାଏ। ୨୦୨୨ ଏବଂ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିବା ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଗଧମାନଙ୍କର ଶିଖିବାର ଅସାଧାରଣ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଲୁଚି ରହିଥିବା ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ରଖିବାର ଚମତ୍କାର ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି ରହିଛି।
ଆଜି ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଆମ ପାଖରେ JCB, ଟ୍ରକ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଭଳି ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ, ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା ଖୋଜିବା ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ କରିବାର ମୁଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ଗଧମାନେ ତୁଲାଉଥିଲେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମଣିଷ ସେହି ସମାନ ପଥ ଓ ରାସ୍ତାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା। ଆଜି ମଧ୍ୟ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ଦୁର୍ଗମ ଗ୍ରାମକୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଗଧ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ ହୋଇ ରହିଛି।
ଏପରିକି ଜିନୋମିକ୍ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଗଧମାନେ କଠିନ ପାଣିପାଗ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ ପରିବେଶ (ଯେପରିକି ତିବ୍ଦତୀୟ ମାଳଭୂମି) ସହିତ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖାପ ଖୁଆଇ ପାରନ୍ତି।
ସେମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଏବଂ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୃଢ଼ ପାଦ ପକାଇ ଭାରୀ ବୋଝ ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟତମ ସହନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀରେ ପରିଣତ କରିଛି।
ତେଣୁ, ଗଧକୁ ମୂର୍ଖ ବୋଲି ଭାବିବା କେବଳ ଆମର ଅଜ୍ଞତାର ପରିଚୟ, ବାସ୍ତବରେ, ସେମାନେ ମାନବଜାତିର ଅନ୍ୟତମ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସାହସୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସାଥୀ ଅଟନ୍ତି!