ଏଟିଏମ୍ ରେ କେତେ ଟଙ୍କା ଓ କେତେ ଥର ଲୋଡ୍ ହେବ ଏହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି କିଏ ନିଏ, ଜାଣନ୍ତୁ..
ଏଟିଏମ୍ରେ କେତେ ଟଙ୍କା ଓ କେତେ ଥର ଲୋଡ୍ ହେବ ଏହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି କିଏ ନିଏ
ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଏଟିଏମ୍ ରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାନ୍ତି, ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି ମେସିନ୍ ଭିତରେ କେତେ ଟଙ୍କା ରଖାଯିବ ଏବଂ କେବେ ଏହାକୁ ପୁଣି ଥରେ ଭରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ତାହା କିପରି ସ୍ଥିର ହୁଏ? ATM ଦେଖିବାକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ କାମ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଟି କ୍ୟାସ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପଛରେ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ‘କ୍ୟାସ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍’ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ।
ବ୍ୟାଙ୍କ, କ୍ୟାସ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଅଟୋମେଟେଡ୍ ସଫ୍ଟୱେର୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଲୋକଙ୍କ ଟଙ୍କା ଉଠାଣ ଢାଞ୍ଚା ଉପରେ ନଜର ରଖିଥାନ୍ତି। ଏହି ଆବଶ୍ୟକତା ATMର ସ୍ଥାନ, ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଭିଡ଼, ଛୁଟିଦିନ ଏବଂ ଦରମା ମିଳିବା ତାରିଖ ଅନୁସାରେ ବଦଳିଥାଏ।
ATMରେ କେତେ ଟଙ୍କା ରହିବ କିଏ କରେ ସ୍ଥିର: ସମ୍ପୃକ୍ତ ATM ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ବ୍ୟାଙ୍କ ହିଁ ମୁଖ୍ୟତଃ କ୍ୟାସ୍ ଆବଶ୍ୟକତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ରହିଥାଏ। ବ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କ୍ୟାସ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଟିମ୍ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସିଷ୍ଟମ୍ ରହିଥାଏ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ATMର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଉପରେ ନଜର ରଖେ।
ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାଙ୍କ CMS କିମ୍ବା SIS ଭଳି ବିଶେଷଜ୍ଞ କ୍ୟାସ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଏଜେନ୍ସି ସହ ମିଶି କାମ କରିଥାଏ। ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଟଙ୍କା ଆଣିବା-ନେବା, ମେସିନ୍ରେ ଟଙ୍କା ଲୋଡ୍ କରିବା ଏବଂ ରିଫିଲ୍ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାନ୍ତି। ଫଳରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଅନୁମାନ ଆଧାରରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ବାସ୍ତବ ଡାଟା ଉପରେ ନିଆଯାଏ।
ଆବଶ୍ୟକତା କିପରି ହିସାବ କରାଯାଏ: ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରଥମେ ATMରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଣର ପୂର୍ବ ତଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରେ। ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମେସିନ୍ରୁ ଗ୍ରାହକମାନେ କେତେ ପରିମାଣର ଟଙ୍କା ଉଠାଉଛନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ ସମୟରେ ଚାହିଦା ବଢ଼ୁଛି, ତାହା ସଫ୍ଟୱେର୍ ଟ୍ରାକ୍ କରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି କୌଣସି ATMରୁ ସାଧାରଣ ଦିନରେ ୧୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଉଠାଣ ହେଉଛି କିନ୍ତୁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଯାଉଛି, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆଗୁଆ ଅତିରିକ୍ତ କ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥାଏ।
ସିଷ୍ଟମ୍ ୱିକେଣ୍ଡ, ଦରମା ମିଳିବା ତାରିଖ ଏବଂ ସରକାରୀ ଛୁଟିଦିନ ଭଳି ବିଷୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଏ। ମାସର ପ୍ରଥମ ୧ ରୁ ୫ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଟଙ୍କା ଉଠାଣର ପରିମାଣ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଥାଏ, କାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଦରମା ମିଳିବା ପରେ ଘର ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇବା ପାଇଁ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ।
ଗୋଟିଏ ATMରେ କେତେ ଟଙ୍କା ରହିପାରେ: ଗୋଟିଏ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ATM ଭିତରେ ଏକାଧିକ ‘କ୍ୟାସ୍ କ୍ୟାସେଟ୍’ ଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ନୋଟ୍ ସଜାଡ଼ି ରଖାଯାଏ। ମେସିନ୍ର କ୍ଷମତା ଅନୁସାରେ ଏଥିରେ ସର୍ବାଧିକ ୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ୧ କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖାଯାଇପାରିବ। ତଥାପି ସୁରକ୍ଷା ଓ ପରିଚାଳନାଗତ କାରଣରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ସାଧାରଣତଃ ATMକୁ ପୂରା କ୍ଷମତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭର୍ତ୍ତି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମେସିନ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷରୁ ୪୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଲୋଡ୍ କରାଯାଏ। ଏହି କ୍ୟାସେଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ୧୦୦, ୨୦୦ ଏବଂ ୫୦୦ ନୋଟ୍ ରଖିବା ହିସାବରେ ସେଟ୍ କରାଯାଇଥାଏ।
ପ୍ରତିଦିନ କ’ଣ ATMରେ ଭରାଯାଏ ଟଙ୍କା: ATMରେ ଟଙ୍କା ଭରିବାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବା ଧାର୍ଯ୍ୟ ତାରିଖ ନଥାଏ। କେଉଁ ମେସିନ୍ରୁ କେତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଟଙ୍କା ଉଠାଣ ହେଉଛି, ତାହା ଉପରେ ଏହା ନିର୍ଭର କରେ।
ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ: ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ଶପିଂ ମଲ୍, ବଡ଼ ବଜାର ଏବଂ ଅଧିକ ଲୋକ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ATMରେ ପ୍ରତିଦିନ କ୍ୟାସ୍ ରିଫିଲ୍ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼େ। କେତେକ ଅତି ବ୍ୟସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଦିନକୁ ଦୁଇଥର ମଧ୍ୟ ଟଙ୍କା ଭରାଯାଏ। ଏହିପରି ମେସିନ୍ରେ ମାସକୁ ପ୍ରାୟ ୩୦ ଥର ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଥର ଟଙ୍କା ଲୋଡ୍ କରାଯାଏ।
ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳ: ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ATMରେ ନଗଦ ଟଙ୍କାର ଚାହିଦା ସାଧାରଣ ଧରଣର ଥାଏ। ଏଠାରେ ସପ୍ତାହକୁ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଥର (ମାସକୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ରୁ ୧୨ ଥର) ଟଙ୍କା ଭରାଯାଏ।
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଦୂରଦୂରାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ: ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ATMରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଣ ହାର ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ କମ୍ ରହିଥାଏ। ଏଠାରେ କ୍ୟାସ୍ ଭ୍ୟାନ୍ ସପ୍ତାହକୁ ଥରେ କିମ୍ବା ମେସିନ୍ରେ ଟଙ୍କା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ତରରୁ କମିଗଲେ ହିଁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଗୋଟିଏ ATMରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ATM ମଧ୍ୟରେ କ୍ୟାସ୍ ଭରିବାର ସମୟ ବ୍ୟବଧାନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।