ଆମେରିକା ଭଳି ମହାଶକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ କିପରି ଲଢୁଛି ଇରାନ, କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍

ଓଡିଶାଭାସ୍କର: ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ମୁକାବିଲା କିଛି ନୂଆ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇଯାଇଛି। ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ ମୁକାବିଲାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦେବା ସହିତ, ଇରାନ ଏକ ରଣନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଯାହା ଏହାକୁ ଆମେରିକା ଭଳି ଶକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଫଳତାର ସହିତ ନିଜ ଭୂମିକୁ ଦୃଢ଼ ରଖିବାରେ ସକ୍ଷମ କରୁଥିବା ପରି ମନେହୁଏ।

ଏଥିରେ କେବଳ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ସାମରିକ ନୀତି ନୁହେଁ ବରଂ ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି। ଆସନ୍ତୁ ଆମେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଯେ ଇରାନ ଏତେ ଦିନ ଧରି ଆମେରିକାକୁ କିପରି ପ୍ରତିହତ କରିପାରିଛି।

ମୁହାଁମୁହିଁ ନୁହେଁ ଅଲଗା ରଣନୀତି:

ଆମେରିକା ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଇରାନ ଏକ ଅସମମ ରଣନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହା ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଏହାର ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ପଦ୍ଧତି ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଏ।

ଯଦିଓ ଇରାନର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଆମେରିକା ତୁଳନାରେ ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଏହା ଡ୍ରୋନ୍, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଆକ୍ରମଣ ଭଳି ବିକଳ୍ପ ଉପାୟ ବ୍ୟବହାର କରେ।

ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଆମେରିକା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ, ଯାହା ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଏକ କଷ୍ଟକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅସ୍ତ୍ର ପାଲଟିଛି:

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଗତି କରେ। ଇରାନ ଏହି ମାର୍ଗକୁ ବନ୍ଦ କରିବା କିମ୍ବା ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ରଣନୀତି ବ୍ୟବହାର କରିଛି।

ନୌସେନା ଖଣି, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ଜାହାଜର ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପକରଣ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।

ପ୍ରକ୍ସି ନେଟୱାର୍କରୁ ଚାପ:

ଇରାନ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଏକ ଦୃଢ଼ ନେଟୱାର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଏହି ନେଟୱାର୍କରେ ଲେବାନନର ହିଜବୋଲା, ୟେମେନର ହାଉଥି ଏବଂ ଇରାକ ଏବଂ ସିରିଆର ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଏହି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଏହାର ସହଯୋଗୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଆମେରିକା କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଅନେକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ। ଏହି ରଣନୀତିକୁ “ଭୂସମାନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି” କୁହାଯାଏ ଅର୍ଥାତ୍, ସଂଘର୍ଷକୁ ବିସ୍ତାର କରି ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବା।

ରୁଷରୁ ସାମରିକ ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦା ସହାୟତା ମିଳୁଛି:

ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରୁଷ ଇରାନ ସହିତ ତାର ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରିଛି। ଏହି ସହଯୋଗ ବିଶେଷକରି ୨୦୨୨ ମସିହାରୁ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ରୁଷ ଇରାନକୁ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚିତ୍ର ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚର ଯୋଗାଇଥାଏ, ଯାହା ଆମେରିକାର ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନାକୁ ସହଜ କରିଥାଏ।

ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସହଭାଗୀତା ଗଠନ କରିଛନ୍ତି; ଇରାନର ଶାହେଦ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନରେ ରୁଷର ଭୂମିକା ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି। ଏହା ଉଭୟ ଦେଶର ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିଛି।

ରୁଷ ମଧ୍ୟ କୂଟନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି:

ରୁଷ କେବଳ ସାମରିକ ସହାୟତା ମାଧ୍ୟମରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ, ରୁଷ ପ୍ରାୟତଃ ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅବରୋଧ କରେ କିମ୍ବା ଏକ ନରମ ମନୋଭାବ ଗ୍ରହଣ କରେ।

ଏହା ଆମେରିକା ପାଇଁ ଇରାନ ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା କଷ୍ଟକର କରିଥାଏ। ରୁଷ ଇରାନର ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।

ଚୀନ୍ ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଲାଇଫଲାଇନ୍ ପାଲଟିଛି:

ଚୀନ୍ ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଚୀନ୍ ଇରାନରୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ତେଲ କିଣେ। ଏହା ଇରାନ ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସ।

ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ ଚୀନ୍ ଇରାନରୁ ଏହାର ମୋଟ ତୈଳ ଆମଦାନୀର ଏକ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଂଶ ଉତ୍ସ କରେ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ବଜାୟ ରଖେ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ୨୫ ବର୍ଷୀୟ ଚୁକ୍ତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅଧୀନରେ ନିବେଶ ବିନିମୟରେ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ:

ଚୀନ୍ ଇରାନକୁ ଏପରି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇଥାଏ ଯାହା ଏହାର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିଥାଏ। ଏଥିରେ ଜାଇରୋସ୍କୋପ୍, ଆକ୍ସିଲେରୋମିଟର୍ ଏବଂ ଉନ୍ନତ କମ୍ପୋଜିଟ୍ ଭଳି ଉପାଦାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଏଗୁଡ଼ିକ ଇରାନର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ସଠିକତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ଏହା ସହିତ, ଚୀନ୍ ରକେଟ୍ ଇନ୍ଧନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଯୋଗାଇଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପାଦନକୁ ସହଜ କରିଥାଏ। ଏହି ସହଯୋଗ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଯୁଦ୍ଧ ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଏ।

ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଶକ୍ତି:

ଚୀନ୍ ଏବଂ ଏହାର ନେଟୱାର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ, ଇରାନ ବିଭିନ୍ନ ଜରୁରୀ ଉପାଦାନ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରେ। ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାୟତଃ ତୃତୀୟ ଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ପଠାଯାଏ।

ଇରାନ ଏହାର ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରେ, ଯାହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଆକ୍ରମଣରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଇରାନର ରଣନୀତିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାଦାନ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।

ଠକେଇର ଅକ୍ଷ ରଣନୀତି:

ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନ, ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମିଳିତ ଭାବରେ “ଆକ୍ସିସ୍ ଅଫ୍ ଏଭେସନ୍” ନାମରେ ଏକ ନେଟୱାର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁଛନ୍ତି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ଚାପକୁ ଏଡାଇବା।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପରେ ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାମରିକ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହଯୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତିନି ରାଷ୍ଟ୍ର ପରସ୍ପରକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ଆମେରିକା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।

ଏହା ଆମେରିକା ପାଇଁ କାହିଁକି ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ:

ଆମେରିକା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ରଖିଛି, ତଥାପି ଇରାନର ରଣନୀତି ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫସିବାରୁ ବାଧା ଦିଏ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ପ୍ରତି ବିପଦ, ଅନ୍ୟପଟେ ଅନେକ ଦେଶରେ ପ୍ରକ୍ସି ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନର ସମର୍ଥନ ମିଳିତ ଭାବରେ ଆମେରିକା ପାଇଁ ଏକ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।