ଭାରତ ତାର ସୁନା କେଉଁ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ରଖେ? ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି ଆମର ଗୋଲ୍ଡ ଆକାଉଣ୍ଟ କେଉଁ ଦେଶରେ ଖୋଲାଯାଇଛି

ଓଡିଶାଭାସ୍କର: ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଏକ ରାଲି ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଏକ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସୁନା କ୍ରୟକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ, ବିଦେଶ ଯାତ୍ରାକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଓ୍ୱାର୍କ ଫର୍ମ ହୋମ୍ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା, ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଉପରେ ଚାପ ବୃଦ୍ଧିର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଏହି ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି।

ଏହା ପରେ, ଦେଶର ସୁନା ଭଣ୍ଡାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ପ୍ରକୃତରେ ଯେକୌଣସି ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ସୁନା ଭଣ୍ଡାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ।

ଏହି କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହାର ଭଣ୍ଡାରରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ସୁନା ରଖେ। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ସେହି ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସୁନା ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି।

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ଏହାର ସୁନା ଭଣ୍ଡାର ବୃଦ୍ଧି କରିଆସୁଛି; କିନ୍ତୁ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି: ଭାରତ ଏହି ସମସ୍ତ ସୁନା କେଉଁଠାରେ ଗଚ୍ଛିତ କରେ? ତେଣୁ, ଆସନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଜାଣିବା ଯେ କେଉଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାରତର ସୁନା ରଖେ ଏବଂ କେଉଁ ଦେଶରେ ଆମର ସୁନା ଆକାଉଣ୍ଟ ରଖେ।

ଭାରତରେ କେତେ ସୁନା ଗଚ୍ଛିତ ଅଛି:

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତରେ ମୋଟ ୮୨୨.୧୦ ଟନ୍ ସୁନା ଥିଲା। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, RBI ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ସୁନା କ୍ରୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।

କେବଳ ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ RBI ର ସୁନା ଭଣ୍ଡାର ପ୍ରାୟ ୨୭.୪୭ ଟନ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, RBI ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୧୦୦ ଟନ୍ ରୁ ଅଧିକ ସୁନା କିଣିଛି।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ୨୦୨୨ ରେ ଭାରତ ସୁନା କ୍ରୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲା; ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ RBI ଏପ୍ରିଲରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ ମଧ୍ୟରେ ୧୩୨ ଟନ୍ ରୁ ଅଧିକ ସୁନା ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲା।

ଭାରତରେ କେତେ ଏବଂ ବିଦେଶରେ କେତେ ସୁନା ଅଛି:

ଆରବିଆଇ ଭାରତ ଭିତରେ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନା ସଂରକ୍ଷଣ କରେ ନାହିଁ। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ମୋଟ ସୁନା ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ବିଦେଶରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଛି।

ପ୍ରକୃତରେ, ଭାରତର ସୁନାର ଏକ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜଧାନୀ ଲଣ୍ଡନରେ ଅବସ୍ଥିତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଛି। ଏହା ସହିତ କିଛି ସୁନା ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଫର୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ସେଟେଲମେଣ୍ଟ୍ସ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଛି।

ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ ୨୯୬ ଟନ୍ ସୁନା ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ୪୧୦ ଟନ୍ ରୁ ଅଧିକ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ଜମା କରାଯାଇଛି – ଯାହାର ସର୍ବାଧିକ ଅଂଶ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡ ପାଖରେ ଅଛି।

ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଆରବିଆଇ ମୁଖ୍ୟତଃ ମୁମ୍ବାଇର ମିଣ୍ଟ ରୋଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ କୋଠାରେ ଏବଂ ନାଗପୁରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାରରେ ଏହାର ସୁନା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ। ଏହି ଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ, ସୁନା ବାର୍ ଆକାରରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରାଯାଏ। ଗୋଟିଏ ସୁନା ବାର୍ ପ୍ରାୟ ୧୨.୫ କିଲୋଗ୍ରାମ ଓଜନର ହୋଇଥାଏ।

ଆରବିଆଇ ବିଦେଶରେ ସୁନା କାହିଁକି ରଖେ:

ଆରବିଆଇ ବିଦେଶରେ ସୁନା ରଖିବାର ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ହେଉଛି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତା।

ଭାରତକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ କ୍ରୟ କରାଯାଇଥିବା ସୁନା ଫେରାଇ ଆଣିବା ସହଜ କାମ ନୁହେଁ; ଏଥିପାଇଁ ବିଶେଷ ପରିବହନ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଅର୍ଥନୈତିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ସୁନାକୁ ବନ୍ଧକ ରଖିବା କିମ୍ବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାରବାରରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ, ବିଦେଶରେ ରଖାଯାଇଥିବା ସୁନାକୁ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।

ଏହି କାରଣରୁ, ବିଶ୍ୱର ଅନେକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଲଣ୍ଡନ ଭଳି ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସେମାନଙ୍କର ସୁନା ଭଣ୍ଡାର ବଜାୟ ରଖନ୍ତି। ଇଂଲଣ୍ଡ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶ ପାଇଁ ସୁନା ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛି।