ହର୍ମୁଜରେ ଏଣିକି ବିନା ଟୋଲ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସରେ ଆସିପାରିବ ଜାହାଜ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ କାଢ଼ିଲା ବାଟ

Toll Rules in Harmuz: ଇରାନ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଟୋଲ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ଓମାନି ସୀମା ନିକଟରୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କୌଣସି ଟୋଲ୍ ଆଦାୟ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଓମାନର ମତକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି । ଓମାନ ପୂର୍ବରୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା, ଯେ ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳପଥ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଟୋଲ୍ ଆଦାୟ କରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା କରିବା ଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।

ସୂତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି, ସମ୍ବାଦ ସଂସ୍ଥା ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ତେହେରାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ସୀମା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହା ଓମାନି ସୀମା ନିକଟରୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ବିଷୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରସ୍ତାବ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଚାରାଧୀନ ଅଛି। ଯଦି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତିର ଅଂଶ ଭାବରେ ଏହି ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୁଏ, ତେବେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ସହଜରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିପାରିବେ।

ଏହି ଇରାନି ପ୍ରସ୍ତାବ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆମେରିକାର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଆଶାରେ, ଇରାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଅବରୋଧ କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଇରାନର ଅନୁମତି ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ପାଇଁ ଇରାନ ପ୍ରତି ଜାହାଜ ପାଇଁ ୨ ଡଲାର୍ ନିୟୁତ ଟୋଲ୍ ଆଦାୟ କରେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଇରାନ ଏହି ଟୋଲ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ଅଟଳ ରହିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଧିକ ସମାଧାନମୂଳକ ମନୋଭାବ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

ଇରାନ ୩୪ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପୀ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ଓମାନି ସୀମା ସଂଲଗ୍ନ ପ୍ରଣାଳୀର ଅଂଶ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ ଅଗଭୀର ଏବଂ ନିମ୍ନ ଜଳସ୍ତର ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ବଡ଼ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହେବ। ଇରାନ ଏହି ଭୌଗୋଳିକ ବାସ୍ତବତା ବିଷୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ଅବଗତ, ଯାହା କାରଣରୁ ସେ ଏହି ରଣନୈତିକ କୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରିଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କାହିଁକି ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରୁ ଓମାନ ଉପସାଗରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଏକ ପୂର୍ବ ଆବଶ୍ୟକତା। ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ଯୋଗାଣର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ପରିବହନ କରାଯାଏ। ଏହି ଜଳପଥ ଇରାକ, ସାଉଦି ଆରବ, କୁଏତ, ୟୁଏଇ ଏବଂ କତାର ଭଳି ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପର ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗାଣ ହେଉଥିବା ଅଧିକାଂଶ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପରିବହନ କରାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ, ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ଅବରୋଧ କରିଥିଲା, ଏହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଇରାନ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚାରୋଟି ଦ୍ୱୀପ ଦେଇ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।