ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମଦ୍ରାସାରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ଏଭଳି ନିୟମ ଅଛି କି?
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ସମସ୍ତ ମଦ୍ରାସାରେ ଏବେ ଶ୍ରେଣୀ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସମୟରେ ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ଗାନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଯେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କୌଣସି ନିୟମ ଅଛି କି ନାହିଁ।
West Bengal : ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସରକାର ରାଜ୍ୟରେ ମଦ୍ରାସା ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ମଦ୍ରାସା ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସମଗ୍ର ବଙ୍ଗଳାର ସମସ୍ତ ମଦ୍ରାସାରେ ଶ୍ରେଣୀ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସକାଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ସମୟରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସରକାରୀ ମଡେଲ ମଦ୍ରାସା, ସହାୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ସହାୟତାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇନଥିବା ମଦ୍ରାସାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସମାନ ଭାବରେ ଲାଗୁ ହେବ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସହିତ ପୂର୍ବ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ବାତିଲ ହୋଇଯାଇଛି, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ରାଜ୍ୟର ସମଗ୍ର ମଦ୍ରାସା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହାକୁ ପାଳନ କରିବା ଏବେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଏବେ ଦୃଷ୍ଟି ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଆଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଯାଇଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଯେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କିଛି ନିୟମ ଅଛି କି?
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ସ୍କୁଲ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ନେଇ ନିୟମ
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ସରକାର ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇ ଆସିଛନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ ବାରମ୍ବାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ସକାଳର ପ୍ରାର୍ଥନା ସଭା ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ନିୟମିତ ଭାବେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏଥିସହିତ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ମଦ୍ରାସା ଶିକ୍ଷା ବୋର୍ଡ ମଦ୍ରାସାରେ କ୍ଲାସ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସକାଳର ପ୍ରାର୍ଥନା ସମୟରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ଗାନ କରିବାକୁ ପୂର୍ବରୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିସାରିଛନ୍ତି।
‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା
ଯଦିଓ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମଦ୍ରାସାରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପୂର୍ବରୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ, ତଥାପି ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଭିତରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜାରି ରହିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ମଦ୍ରାସାରେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ସ୍କୁଲ ଭଳି ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଏହି ଗୀତକୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ଦେଶର ଜାତୀୟ ଗୀତ ଭାବରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ଆସୁଛନ୍ତି।
ନୂତନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ
ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅଫିସିଆଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ସ୍କୁଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ ଏବଂ ବଜାଇବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନୂତନ ଜାତୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରିଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଏବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅଫିସିଆଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ସମସ୍ତ ୬ଟି ପଦ ଗାନ କରାଯିବ।
ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପୂର୍ବରୁ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’
ନୂତନ ଗାଇଡଲାଇନରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସରକାରୀ ସମାରୋହ କିମ୍ବା ସ୍କୁଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ କେଉଁ କ୍ରମ ପାଳନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ କରାଯିବ ଏବଂ ଏହା ପରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ଗାନ କରାଯିବ। ଏହାଛଡ଼ା, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଆଶା କରାଯାଏ ଯେ ଗୀତ ଗାନ କରାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ବଜାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ସମ୍ମାନର ସହ ସାବଧାନ (ଆଟେନସନ୍) ମୁଦ୍ରାରେ ଛିଡ଼ା ହେବେ।
