ପୁଣି ଫେରିବ କି ୨୦୧୧ର ସେହି କାଳରାତ୍ରି? ଜାପାନରେ ଭୟଙ୍କର ଭୂକମ୍ପ ପରେ ସୁନାମି ତାଣ୍ଡବର ଆଶଙ୍କା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଅପରାହ୍ନ ପ୍ରାୟ ୪:୫୩ ମିନିଟରେ ଉତ୍ତର ଜାପାନର ସାନ୍ରିକ୍ୟୁ (Sanriku) ଉପକୂଳରେ ୭.୪ ରୁ ୭.୫ ତୀବ୍ରତାର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂକମ୍ପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି। ଜାପାନ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଭୂକମ୍ପ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ମାତ୍ର ୧୦ କିଲୋମିଟର ଗଭୀରତାରେ ହୋଇଛି, ଯାହା ସୁନାମିର ବିପଦକୁ ଅଧିକ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ଇୱାଟେ (Iwate) ପ୍ରଦେଶ ସମେତ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଜାପାନର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଝଟକା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି।

କାହିଁକି ସୁନାମି ସତର୍କତା ଜାରି କରାଗଲା? : ଭୂକମ୍ପର ତୁରନ୍ତ ପରେ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସୁନାମି ସତର୍କତା ଜାରି କରିଥିଲେ। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ୩ ମିଟର (ପ୍ରାୟ ୧୦ ଫୁଟ୍) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚର ସାମୁଦ୍ରିକ ଢେଉ ମାଡ଼ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଛି।

ସର୍ବସାଧାରଣ ପ୍ରସାରଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା NHK ର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ:

• କୁଜି ବନ୍ଦର (Kuji Port) ଠାରେ ପ୍ରାୟ ୮୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଉଚ୍ଚର ଢେଉ ଦେଖାଯାଇଛି।
• ମିୟାକୋ ବନ୍ଦର (Miyako Port) ଠାରେ ପ୍ରାୟ ୪୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଉଚ୍ଚର ଢେଉ ଦେଖାଯାଇଛି।

ସୁନାମି ସତର୍କତା:

ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍ : ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବା ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଭାବିତ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସେହି ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି କୌଣସି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସବୁକିଛି ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ଘୋଷଣା ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଘରକୁ ନଫେରିବା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି। କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସାମାନ୍ୟ ଛୋଟ ଢେଉ ମଧ୍ୟ ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ମଣିଷକୁ ଭସାଇ ନେବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ। ପ୍ରସାରଣକାରୀ ସଂସ୍ଥାମାନେ ବାରମ୍ବାର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଭୂକମ୍ପର ପ୍ରଭାବ (ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝଟକା: ଭୂକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ଏତେ ଅଧିକ ଥିଲା ଯେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳଠାରୁ ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଟୋକିଓରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି।

ରେଳ ସେବା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ: ଉତ୍ତର ଜାପାନରେ ‘ସିନକାନସେନ’ (Shinkansen) ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ସେବାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି।

ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଏବଂ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ର: ପ୍ରାଥମିକ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି ଏବଂ କୌଣସି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଦେଇ ନାହିଁ।

ସରକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସାନାଏ ତାକାଇଚି (Sanae Takaichi) ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଟାସ୍କ ଫୋର୍ସ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ଆକଳନ ଜାରି ରହିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା, କୌଣସି ବଡ଼ ଧରଣର କ୍ଷୟକ୍ଷତି କିମ୍ବା ମୃତାହତ ନେଇ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ। ତଥାପି, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସୁନାମିର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ଏବଂ ଏହାର ବିପଦ ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ନିଆଯାଇଛି:

• ଟ୍ରେନ୍ ସେବା ବନ୍ଦ: ଟୋକିଓ (Tokyo) ଏବଂ ଆଓମୋରି (Aomori) ମଧ୍ୟରେ ଚାଲୁଥିବା ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ସେବା ସହିତ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଚଳକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି।

• ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ: ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଫୁକୁସିମା ଦାଇଚି (Fukushima Daiichi) ପରି ପ୍ରମୁଖ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିସ୍ଥିତି ବା ବିପଦ ଦେଖାଦେଇ ନାହିଁ।

ଜାପାନ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ “ରିଙ୍ଗ ଅଫ୍ ଫାୟାର” (Ring of Fire) ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଭୂକମ୍ପ ପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ବିଶ୍ୱରେ ୬ ତୀବ୍ରତାରୁ ଅଧିକ ହେଉଥିବା ମୋଟ ଭୂକମ୍ପର ପ୍ରାୟ ୨୦% କେବଳ ଏହି ଦେଶରେ ହିଁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ।

୨୦୧୧ ମସିହାର ଭୟଙ୍କର ‘ତୋହୋକୁ’ (Tōhoku) ଭୂକମ୍ପ ଏବଂ ସୁନାମି ଯୋଗୁଁ ଜାପାନରେ ବ୍ୟାପକ ଧନଜୀବନ ହାନି ହେବା ସହ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ଘଟଣା ପରଠାରୁ ଦେଶର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବହୁତ ଉନ୍ନତି କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ହାଇ-ଆଲର୍ଟରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଆସନ୍ତା ଏକ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହିଭଳି ସମାନ ତୀବ୍ରତାର ଆଫ୍ଟରସକ୍ (Aftershocks) ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭୂକମ୍ପ ଝଟକା ଜାରି ରହିପାରେ।