ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ କ’ଣ? ଜାଣନ୍ତୁ ଏହାର କାରଣ, ପ୍ରକାର ଏବଂ ଲକ୍ଷଣ
ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ କେତେ ପ୍ରକାରର, ଜାଣନ୍ତୁ କାରଣ ?
ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ଲିଭର୍ ଆମ ଶରୀରର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଗିଡ଼ି ଯାଇଥାଏ। ଖରାପ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଅଧିକ ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା କାରଣରୁ ଲିଭର୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖରାପ ହୋଇଥାଏ। ଆଜି କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକମାନେ ଲିଭର୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗମ୍ଭୀର ରୋଗର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି।
ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ କ’ଣ: ଭାରତରେ ଲିଭର୍ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘Institute of Liver and Biliary Sciences’ (ILBS) ଅନୁଯାୟୀ, ଲିଭର୍ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ, ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ହଜମ କରିବା, ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରିବା, ରକ୍ତରୁ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ବାହାର କରିବା ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।
ଯଦି କୌଣସି ସଂକ୍ରମଣ ବା ରୋଗ କାରଣରୁ ଲିଭର୍ ନିଜର ଜରୁରୀ କାମ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ରହେ ନାହିଁ, ତେବେ ତାହାକୁ ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ କୁହାଯାଏ। ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ମେଡିକାଲ୍ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଅଟେ।
ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ର ୩ଟି ପ୍ରକାର: ILBS ଅନୁଯାୟୀ, ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ର ତିନୋଟି ପ୍ରକାର ରହିଛି:
ଏକ୍ୟୁଟ୍ ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ (Acute Liver Failure): ଏଥିରେ ଲିଭର୍ କିଛି ଦିନରୁ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ହଠାତ୍ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥାଏ। ଔଷଧର ଓଭର୍ଡୋଜ୍, ଗମ୍ଭୀର ଭାଇରାଲ୍ ହେପାଟାଇଟିସ୍ ଏବଂ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଏହାର କାରଣ ହୋଇପାରେ।
କ୍ରୋନିକ୍ ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ (Chronic Liver Failure): ଏହା ମାସ ମାସ କିମ୍ବା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଧୀରେ ଧୀରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଲିଭର୍ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଅଟେ।
ଏକ୍ୟୁଟ୍-ଅନ୍-କ୍ରୋନିକ୍ ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ (ACLF): ଏହା ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ହୋଇଥାଏ, ଯାହାଙ୍କର ପୂର୍ବରୁ ଲିଭର୍ ସମସ୍ୟା ଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ହଠାତ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିଗିଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଥାଏ।
ଲିଭର୍ ଫେଲ୍ୟୋର୍ର ଲକ୍ଷଣ
- ଶରୀରରେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବ ହେବା ଏବଂ ଭୋକ ନ ଲାଗିବା।
- ଆଖି ଏବଂ ଚର୍ମ ହଳଦିଆ ପଡ଼ିବା (ଜଣ୍ଡିସ୍)।
- ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ପରିସ୍ରା ହେବା।
- ଗୋଡ଼ କିମ୍ବା ପେଟରେ ଫୁଲା ହେବା।
- ମାନସିକ ସନ୍ତୁଳନ ବିଗିଡ଼ିବା ବା ଅଧିକ ନିଦ ଲାଗିବା।