ଚାକିରି ନାଁରେ ଚାଲିଛି ଠକେଇ: ଇଣ୍ଟରଭ୍ୟୁ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଦେଖିଲେ କମ୍ପାନୀ ନାହିଁ !

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ଚାରି ମାସ ଧରି ଚାକିରି ଖୋଜୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ଯେତେବେଳେ ସେ ସାକ୍ଷାତକାର (interview) ପାଇଁ ନିଜେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଯାହା ପ୍ରଥମେ ଏକ ପ୍ରକୃତ ସୁଯୋଗ ପରି ମନେ ହେଉଥିଲା, ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ତାହା ଅତି ଶୀଘ୍ର ଏକ ଅଡୁଆ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା।

ଏକ ଜଣାଶୁଣା ଅଫିସ୍ ଟାୱାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କମ୍ପାନୀରେ “ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା” ଥିବା ଅପରେସନ୍ସ ମ୍ୟାନେଜର ପଦବୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଥମେ ସବୁକିଛି ଠିକ୍ ଠାକ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସାକ୍ଷାତକାର ଦିନ ସେଠାରେ ସେ ଯାହା ଦେଖିଲେ ତାହା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦେଲା।

ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ରେଡିଟ୍ (Reddit)ରେ ନିଜର ଅଭିଜ୍ଞତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧାରଣ ମନେ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଇମେଲ୍, କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଇନଭାଇଟ୍ (invite), ଅଫିସର ସୁଇଟ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ଏପରିକି ଏକ ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ଫର୍ମ ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଇଥିଲା।

ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ଇମେଲ୍‌ ମାଧ୍ୟମରେ ସବୁକିଛି ବୃତ୍ତିଗତ ବା ପ୍ରଫେସନାଲ୍ ମନେ ହେଉଥିଲା।” ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ, ସେହି ବିଲ୍ଡିଂର ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ, ଯେପରିକି ସୋସିଆଲ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ନମ୍ବର (SSN) ଏବଂ ପରିଚୟ ପତ୍ରର ସ୍କାନ୍ କପି ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା।

“ମୁଁ ଦଶ ମିନିଟ୍ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଟ୍ ପିନ୍ଧି ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲି,” ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ, ଯାହା ସେହି ସୁଯୋଗ ପାଇଁ ସେ କେତେ ଗମ୍ଭୀର ଥିଲେ ତାହା ଦର୍ଶାଉଥିଲା।

ବିଲ୍ଡିଂରେ ସତ୍ୟତା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା

ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରେ ପରିସ୍ଥିତି ଏକ ଅଜବ ମୋଡ଼ ନେଲା। ଯେତେବେଳେ ସେ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କୁ ନିଜ ସାକ୍ଷାତକାର ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ, ଗାର୍ଡ ଜଣକ ବିଲ୍ଡିଂର ତାଲିକା ଯାଞ୍ଚ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଖବର ଦେଲେ।

ଗାର୍ଡ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ୧୪ ମହଲା, ଯେଉଁଠାରେ କମ୍ପାନୀ ଅଫିସ୍ ଥିବା କଥା, ତାହା ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଖାଲି ପଡ଼ିଛି ଏବଂ ସେଠାରେ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି। ଗାର୍ଡ ଜଣକ କହିଲେ, “ଏହି ବିଲ୍ଡିଂରେ ସେଭଳି କୌଣସି କମ୍ପାନୀ ନାହିଁ।”

ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ (recruiter) ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ଫୋନ୍ ନମ୍ବରଟି ଆଉ କାମ କରୁନଥିଲା। ସେ କମ୍ପାନୀର ୱେବସାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ “404 Not Found” ଏରର୍ ଦେଖାଉଥିଲା। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ମୁଁ ସେହି ବିଲ୍ଡିଂର ଲବିରେ ପାଦ ଦେବା ମାତ୍ରେ ସତେ ଯେମିତି ପୂରା କମ୍ପାନୀଟି କୁଆଡ଼େ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।”

ଏହା ଏକ ଜାଲିଆତି ବୋଲି ସେ ଅନୁଭବ କଲେ

ସେହି ସମୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ଘଟିଥାଇପାରେ। ସେ ବିଶ୍ୱାସ କଲେ ଯେ ସେ ଏକ ପରିଚୟ ଚୋରି (identity theft) ଜାଲିଆତିର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ସେମାନେ ମୋତେ ଚାକିରି ଦେବାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲେ। ସେମାନେ ମୋର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ମୋର ସୋସିଆଲ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ନମ୍ବର, ଡ୍ରାଇଭିଂ ଲାଇସେନ୍ସର ସ୍କାନ୍ କପି, ମୋର ଘର ଠିକଣା ଏବଂ ମୋର ସମସ୍ତ ଚାକିରି ଇତିହାସ ରହିଛି। ଚାକିରିଟିଏ ପାଇଁ ଅତି ବ୍ୟାକୁଳ ଥିବାରୁ ମୁଁ ଏହି ଚତୁର ଜାଲିଆତିର ଶିକାର ହୋଇଗଲି।”

ପରେ ସେ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ ତାଙ୍କର କ୍ରେଡିଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଫ୍ରିଜ୍ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ପୋଲିସରେ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣା ତାଙ୍କୁ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ବହୁତ ଆଘାତ ଦେଇଛି।

ସେ ସତର୍କ କରାଇ କହିଛନ୍ତି, “ଜାଲିଆତି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏବେ ବୃତ୍ତିଗତ ଡୋମେନ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଟ୍ଟାଳିକାର ନାମ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଅତି ଭୟାନକ। ଯଦି କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ବିଲ୍ଡିଂ ସିକ୍ୟୁରିଟି ନାମରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ମାଗନ୍ତି, ତେବେ ସାବଧାନ ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।”

ଅନଲାଇନରେ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିଲେ

ଏହି ପୋଷ୍ଟଟି ଅନେକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ସମାନ କାହାଣୀ ବାଣ୍ଟିଛନ୍ତି। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଛନ୍ତି, “ମୋର ଜଣେ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଘଟିଥିଲା। ସେ ଯେତେବେଳେ ବିଲ୍ଡିଂରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେଠାରେ କବାଟରେ ଏକ ନୋଟିସ୍ ଲାଗିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲେଖାଥିଲା— ‘XYZ କମ୍ପାନୀର କୌଣସି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଏହା ଏହି ସ୍ଥାନରେ ନାହିଁ’। ବୋଧହୁଏ, ଏହି ଜାଲିଆତି ଚାକିରି ପାଇଁ ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ସେଠାକୁ ଆସୁଥିଲେ ଯେ ବିଲ୍ଡିଂ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଶେଷରେ ସେଠାରେ ଏକ ବୋର୍ଡ ଲଗାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ।”

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ହେ ଭଗବାନ! ଏହା ସତରେ ଭୟଙ୍କର।”

ଆଉ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଛନ୍ତି, “ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ। ଲୋକମାନେ ସବୁବେଳେ ଏଭଳି ଜାଲିଆତିର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଏତେ ସତ ମନେହୁଏ ଯେ କେହି ବି ବିଶ୍ୱାସ କରିଯିବେ। ମୁଁ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କୌଣସି ଜାଲରେ ପଡ଼ିଯିବାକୁ ଭୟ କରେ, କାରଣ ମୁଁ ଜାଣିଛି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଫସିଯାଇଥାନ୍ତି!”

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି, “ଜାଲିଆତି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଡୋମେନ୍ ଭଡ଼ାରେ ନେଇ ଏପରି କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଜାଲିଆତିକୁ ଚିହ୍ନିବାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ ହେଉଛି— ସାକ୍ଷାତ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପରିଚୟ ପତ୍ର (ID) ମାଗିବା। ସବୁବେଳେ ନିଜର ପରିଚୟ ପତ୍ର ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଏବଂ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଯାଞ୍ଚ କରାନ୍ତୁ। ଯଦି ପୂର୍ବରୁ ଏହା ମଗାଯାଏ, ତେବେ ଜାଣିବେ ଯେ ଏହା ଏକ ଜାଲିଆତି।”

ସେହିପରି ଜଣେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, “କିନ୍ତୁ ଚାକିରି ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ସେହି ସବୁ ତଥ୍ୟ କାହିଁକି ଦେଉଛନ୍ତି?”