ତେଲ ଦର କମାଇବାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ବିଜେଡି ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦଙ୍କ ଅନୁରୋଧ
ସାଂସଦଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ଜିଏସଟି ଲାଗୁ କରାଯାଏ, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପେଟ୍ରୋଲ ପ୍ରାୟ ୨୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶସ୍ତା ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଖାଉଟିଙ୍କ ଉପରୁ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ କମାଇବ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି)ର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ତଥା ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲକୁ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସେବା କର (ଜିଏସଟି) ପରିସରଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି. ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଜାଳେଣି ଦର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ବା ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଉପରୁ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ହ୍ରାସ ପାଇ ପାରିବ. କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରାମନଙ୍କୁ ଲେଖିଥିବା ଏକ ଚିଠିରେ ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆଗାମୀ ଜିଏସଟି କାଉନସିଲ୍ ବୈଠକର କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସାମିଲ କରାଯାଉ, ଯଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିଷୟରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଏକ ସର୍ବସମ୍ମତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇପାରିବ. ସେ ନିଜ ଯୁକ୍ତିରେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ଜିଏସଟି ଲାଗୁ କରାଯାଏ, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ପ୍ରାୟ ୨୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶସ୍ତା ହୋଇପାରେ. ଏହାସହ ଏହା କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ଉଭୟଙ୍କର ରାଜସ୍ୱ ଗଠନ ଶୈଳୀରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ.
ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୭୯A(୫)ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସାଂସଦ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ, ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ବିମାନ ଜାଳେଣି (ଏଭିଏସନ ଟରବାଇନ ଫ୍ୟୁଏଲ) ଭଳି ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଜିଏସଟି ବାହାରେ ରଖାଯାଇନାହିଁ. ଜିଏସଟି କାଉନସିଲ୍ର ସୁପାରିଶ ଆଧାରରେ ଏସବୁକୁ ଏହାର ପରିସରକୁ ଅଣାଯାଇପାରିବ. ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖୋଲା ରଖିଛି ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି. ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନା, ବିଶେଷ କରି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୪୫ତମ ଜିଏସଟି କାଉନସିଲ୍ ବୈଠକର ଆଲୋଚନା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି. ତେବେ ରାଜସ୍ୱ ହାନି ହେବାର ଆଶଙ୍କା କରି ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ବିରୋଧ କରିବାରୁ ସେହି ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା.
ଉଚ୍ଚ ଜାଳେଣି ଦରର ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ବିଜେଡି ନେତା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼), ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ, କୃଷି ଏବଂ ଗୃହସ୍ଥଳୀର ଦୈନନ୍ଦିନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ. ତେଲ ଦରର ଅସ୍ଥିରତା ଯୋଗୁଁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ସମେତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ. ଓଡ଼ିଶାର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରେ ୨୪ ପ୍ରତିଶତ ଭାଟ୍ (VAT) ଲାଗୁ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ବଜାରରେ ପେଟ୍ରୋଲର ସ୍ଥାନୀୟ ମୂଲ୍ୟ ଲିଟର ପିଛା ହାରାହାରି ୧୦୧ ରୁ ୧୦୨ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ ୯୨ ରୁ ୯୪ ଟଙ୍କା ରହୁଛି.
ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଜିଏସଟି ପରିସରଭୁକ୍ତ କଲେ ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ କୃଷି ତଥା ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବ. ବିଶେଷ କରି ଡିଜେଲ୍ ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜଳସେଚନ ଏବଂ କୃଷି ଯାନ୍ତ୍ରିକୀକରଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ. ଏହାସହିତ ପାତ୍ର ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ, ତେଲ ଉପରେ ଟିକସ ଆଦାୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜସ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ. ଜିଏସଟିକୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସତର୍କତାମୂଳକ କ୍ଷତିପୂରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି ସେ ଚେତାଇ ଦେଇଛନ୍ତି.
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ନିୟମ ଲାଗୁ କରିବା, ଟିକସ ହାରର ସନ୍ତୁଳନ ରଖିବା, ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକାଳୀନ କ୍ଷତିପୂରଣ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏବଂ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସେସ୍-ଆଧାରିତ (Cess-based) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି. ଚିଠିର ଶେଷରେ ପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲକୁ ଜିଏସଟି ଅଧୀନକୁ ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା ସହଯୋଗୀ ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Cooperative Federalism) ମଜଭୁତ ହେବ, ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ଦରର ଅସମାନତା ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ଗ୍ରାହକମାନେ ଉପକୃତ ହେବେ. ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ପରୋକ୍ଷ ଟିକସ ବ୍ୟବସ୍ଥା (GST) ଲାଗୁ ହେବା ଦିନଠାରୁ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଏହା ଅଧୀନକୁ ଆଣିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି, କିନ୍ତୁ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ନପାଇବାରୁ ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରି ନାହିଁ.

