ଆସୁଛି ‘ରୋମିଓ-ଜୁଲିଏଟ୍’ ଆଇନ: ୧୬ରୁ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ୍କଙ୍କ ସହମତି ଭିତ୍ତିକ ସମ୍ପର୍କ ଆଉ ହେବନି ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲା

୧୬ରୁ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ୍କଙ୍କ ସହମତି ଭିତ୍ତିକ ସମ୍ପର୍କ ଆଉ ହେବନି ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲା

Romeo-Juliet Clause: ନେପାଳର ବାଲେନ ଶାହ ସରକାର ଦେଶର ବଳାତ୍କାର ବିରୋଧୀ ଆଇନରେ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସରକାର ଏକ ନୂତନ ନିୟମ ଆଣିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ‘ରୋମିଓ-ଜୁଲିଏଟ୍ କ୍ଲଜ୍‌’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ଏହି କ୍ଲଜ୍ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ୧୬ ରୁ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସର କିଶୋର-କିଶୋରୀ (Gen Z) ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପୋଷ ସହମତିରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ରୂପେ ଗଣ୍ୟ କରାଯିବ ନାହିଁ।

କ’ଣ ଏହି ‘ରୋମିଓ-ଜୁଲିଏଟ୍’ ନିୟମ?

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ପୁଅ ଏବଂ ଝିଅ ଉଭୟଙ୍କ ବୟସ ୧୬ ରୁ ୧୮ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୟସର ବ୍ୟବଧାନ ୩ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ନଥାଏ, ତେବେ ପାରସ୍ପରିକ ସହମତିରେ ଗଠିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅପରାଧ ଶ୍ରେଣୀରୁ ବାହାରେ ରଖାଯିବ। ନେପାଳର ଆଇନ ସଚିବ ଉଦୟ ରାଜ ଧୁଙ୍ଗାନା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସଂସ୍କାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଆଇନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ କିଶୋରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଆକର୍ଷଣ ଏବଂ ଯୌନ ଶୋଷଣ ମାମଲା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା। ଯଦି ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଜବରଦସ୍ତି, ଚାପ କିମ୍ବା ଶୋଷଣ ଥାଏ, ତେବେ ପୂର୍ବଭଳି କଠୋର ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଜାୟ ରହିବ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇନକୁ ନେଇ କାହିଁକି ଉଠୁଥିଲା ପ୍ରଶ୍ନ?

ନେପାଳର ସାମ୍ପ୍ରତିକ କଠୋର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ସ୍ଥାପିତ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସିଥାଏ, ଏଥିରେ ସହମତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଗ୍ରହଣୀୟ ହୁଏନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ନେପାଳରେ ବିବାହ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ବୟସ ସୀମା ୨୦ ବର୍ଷ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ଆଇନର ଅନେକ ସମୟରେ ଅପବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଯୁବପ୍ରେମୀ ପରିବାରର ଇଚ୍ଛା ବିରୋଧରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ତର ଜାତୀୟ ପ୍ରେମ ଯୋଗୁଁ ଘରୁ ପଳାଇ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଝିଅ ପରିବାର ଲୋକେ ପୁଅ ବିରୋଧରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଦେଉଥିଲେ। ଫଳରେ ସହମତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ କିଶୋରଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା।

ସମାଜରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା

ଏହି ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିବା ସହ ନେପାଳରେ ବିବାହର ଆଇନଗତ ବୟସ ସୀମାକୁ ୨୦ ବର୍ଷରୁ ହ୍ରାସ କରି ୧୮ ବର୍ଷ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦାବି ହେଉଛି। ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ସମୀକ୍ଷା କାର୍କୀ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ ମୀରା ଧୁଙ୍ଗାନାଙ୍କ ଭଳି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାବାଳିକାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହିତ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଅଜଥାରେ ଅପରାଧୀ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରିବ।