କେବଳ ବିପି କି ସୁଗାର ନୁହେଁ, ଏହି ଭାଇରାଲ୍ ସଂକ୍ରମଣରୁ ହୋଇପାରେ ‘ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍’! ଜାଣନ୍ତୁ କିପର…

କେବଳ ହାଇ BP କିମ୍ବା ଡାଇବେଟିସ୍ ନୁହେଁ, ଭାଇରାଲ୍ ସଂକ୍ରମଣ ବି ହୋଇପାରେ 'ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍'ର କାରଣ

ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ କିମ୍ବା ମଧୁମେହ ଭଳି ସାଧାରଣ କାରଣ ବ୍ୟତୀତ, ଇନ୍‌ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ଏବଂ ସିଙ୍ଗଲ୍ସ ପରି ଭାଇରସ୍ ଜନିତ ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବଦଳାଇ ଦେଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ରୋଗୀଙ୍କ ଉପରେ ସୀମିତ ନରହି, ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏବଂ ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ‘ବ୍ରେନ୍ ଆଟାକ୍’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମସ୍ତିଷ୍କର କୌଣସି ଅଂଶକୁ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କୌଣସି ରକ୍ତନଳୀ ଫାଟିଗଲେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହୋଇଥାଏ। ଯଦିଓ ଏହା ଯେକୌଣସି ବୟସର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ତଥାପି ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଏହାର ଆଶଙ୍କା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ଏହାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ, କାରଣ ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ରକ୍ତନଳୀଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ।

ଭାରତରେ ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମତାର ପଞ୍ଚମ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ବା ମସ୍ତିଷ୍କାଘାତ। ଏହାର ବଢ଼ୁଥିବା ବୋଝ ତଥା ପରିବାର ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ବିପଦ କାରକଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଗୁଡିକ ହେଉଛି:

ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ, ଅତ୍ୟଧିକ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରୋଲ, ଧୂମପାନ ଏବଂ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଅଭାବ ଭଳି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଧାରଣ କାରଣ ଏବଂ ଏ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟତଃ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥାଏ। ତଥାପି, ଏପରି କିଛି ବିପଦ କାରକ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।

ତେବେ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍‌ର ଆଶଙ୍କା କେବଳ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ମିଳିଥିବା ପ୍ରମାଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍‌ର ଆଶଙ୍କା ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଏଥିରେ ଇନ୍‌ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ଏବଂ ସିଙ୍ଗଲ୍‌ସ୍ ଭଳି ଭାଇରସ୍ ଜନିତ ସଂକ୍ରମଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଭାଇରାଲ୍ ସଂକ୍ରମଣ ଶରୀରରେ ପ୍ରଦାହ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଏବଂ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ, ଯାହା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଏବଂ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଟିଳତାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ସିଙ୍ଗଲ୍ସ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ: ସିଙ୍ଗଲ୍ସ ହେଉଛି ଏକ ରୋଗ ଯାହା ‘ଭେରିସେଲା-ଜୋଷ୍ଟର’ ଭୂତାଣୁର ପୁନଃସକ୍ରିୟତା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ, ଏହି ସେହି ଭୂତାଣୁ ଯାହା ଚିକେନ୍‌ପକ୍ସ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଅଟେ। ଜଣେ ରୋଗୀ ଚିକେନ୍‌ପକ୍ସରୁ ସୁସ୍ଥ ହେବା ପରେ, ଏହି ଭୂତାଣୁ ଶରୀରରେ ସୁପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଏହି ଭୂତାଣୁ ପୁନର୍ବାର ସକ୍ରିୟ ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଫଳରେ ସିଙ୍ଗଲ୍ସ ହୋଇଥାଏ।

ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ସିଙ୍ଗଲ୍ସକୁ କେବଳ ଏକ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଘା’ ଭାବନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଚର୍ମ ବାହାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇପାରେ। ଏହି ଭାଇରସ ମସ୍ତିଷ୍କର ଛୋଟ ଏବଂ ବଡ଼ ରକ୍ତବାହୀ ନଳୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏହା ରକ୍ତବାହୀ ପ୍ରଦାହ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେରେବ୍ରୋଭାସ୍କୁଲାର ଜଟିଳତାର ବୃଦ୍ଧି ବିପଦ ସହିତ ଜଡିତ।

୫୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍?
ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ବା ପକ୍ଷାଘାତର ସାଧାରଣ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ସଚେତନ ରହିବା ସହିତ, ବିଭିନ୍ନ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସଂକ୍ରମଣରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଭିଡ଼ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ସହ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଉପଯୁକ୍ତ ଜୀବନଶୈଳୀ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ପ୍ରତିଷେଧକ ଟିକା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।