ଭୋଟ୍ ଚୋରୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ ନିର୍ବାଚନ ରଦ୍ଦ କରିପାରିବେ କି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ, ଜାଣନ୍ତୁ ଆଇନଗତ ଦିଗ..
ଭୋଟ୍ ଚୋରୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ ନିର୍ବାଚନ ରଦ୍ଦ କରିପାରିବେ କି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ
ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ଦେଶରେ ଭୋଟ୍ ତାଲିକାରେ ହେରାଫେରି ଏବଂ ଭୋଟ୍ ଚୋରି ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଭିଯୋଗକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ପାଣିପାଗ ସରଗରମ ରହିଛି। ବିରୋଧୀ ‘ଇଣ୍ଡିଆ’ ମେଣ୍ଟର ଏକ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ଭେଟି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ଭୂମିକା ଏବଂ ଭୋଟର୍ ଲିଷ୍ଟର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଦନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ଦିଲ୍ଲୀର ରାଜରାସ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ୧୨୪ ଜଣ ପୂର୍ବତନ ଆଇଏଏସ୍ ଏବଂ ଆଇଏଫ୍ଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଏକ ଖୋଲା ଚିଠି ଲେଖି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଠୋସ୍ ପ୍ରମାଣ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ବିବାଦ ଭିତରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଯଦି ଅଭିଯୋଗ ସତ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ କୋର୍ଟ ନିର୍ବାଚନ ରଦ୍ଦ କରିପାରିବେ କି?
ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର: ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଅଦାଲତରେ ଭୋଟ୍ ଚୋରି ବା ହେରାଫେରିର ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକାଥରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ରଦ୍ଦ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ନିର୍ବାଚନ ବାତିଲ୍ ହେବା କିମ୍ବା ନହେବା ସେହି ତ୍ରୁଟିର ପରିସର ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେତେ ପଡ଼ିଛି, ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ।
ହାଇକୋର୍ଟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ: ସାଧାରଣତଃ ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳକୁ ଚାଲେଞ୍ଜ କରିବା ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଯିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟର ହାଇକୋର୍ଟରେ ନିର୍ବାଚନ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଜନ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନର ଧାରା ୧୦୦: ଜନ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୧ ର ଧାରା ୧୦୦ ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ନିର୍ବାଚନକୁ ଅମାନ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ କଠୋର ନିୟମ ରହିଛି। କେବଳ ଚୋରି ହୋଇଛି ବୋଲି ପ୍ରମାଣ ଦେଲେ ଚଳିବ ନାହିଁ, ବରଂ ସେହି ଚୋରି କାରଣରୁ ଜିତିଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ଫଳାଫଳ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ କ୍ଷମତା: ଅଦାଲତ ବ୍ୟତୀତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଧାରା ୫୮ ଏବଂ ୫୮A ଅନୁଯାୟୀ କ୍ଷମତା ରହିଛି। ଯଦି କୌଣସି ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବୁଥ୍ କାପ୍ଚରିଂ, ହିଂସା କିମ୍ବା ଇଭିଏମ୍ ରେ ତ୍ରୁଟି ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ଆୟୋଗ ସେଠାରେ ପୁନଃ ମତଦାନ କରାଇବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରନ୍ତି।


