AI ମହାଯୁଦ୍ଧ: ଟ୍ରମ୍ପ-ଜିନପିଙ୍ଗ ମୁହାଁମୁହିଁ, ବିଶ୍ୱ ଉପରେ କାହାର ହେବ ରାଜ୍?

ୱାଶିଂଟନ୍/ବେଜିଂ: ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀ ଶେଷ ହେବାର ଠିକ୍ ଦିନ ପରେ, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ନେଇ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶି ଜିନପିଙ୍ଗ୍ ବ୍ରିକ୍ସ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାର ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଚୀନ ନେତୃତ୍ୱରେ ‘ଓପନ୍-ସୋର୍ସ AI ଇକୋସିଷ୍ଟମ’ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଏହି ସମୟରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ AI ଦୌଡ଼ରେ ଆମେରିକା ଚୀନ ଠାରୁ ବହୁତ ଆଗରେ। ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏହାର ‘ଓପନ୍-ସୋର୍ସ AI ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଚୀନର ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଆମେରିକାରେ ଚିନ୍ତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।

ଚୀନ୍ ପୂର୍ବରୁ ୨୯ଟି ଦେଶକୁ ନେଇ ‘ୱାର୍ଲ୍ଡ AI ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ’ (World AI Cooperation Organization) ଗଠନ କରିସାରିଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ BRICS ମଞ୍ଚ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଜିନପିଙ୍ଗ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଚୀନ ‘ଓପନ୍-ସୋର୍ସ AI’ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଗଠନ, ବୃହତ ଭାଷା ମଡେଲ୍ (large language models)ର ବିକାଶ ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ।

ଏହାର ଜବାବରେ, ଆମେରିକା ନିଜର ‘ପ୍ୟାକ୍ସ ସିଲିକା’ (Pax Silica) ମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରି ଉଚ୍ଚ-ସ୍ତରୀୟ ଚିପ୍, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଏବଂ କ୍ଲାଉଡ୍ ଆକ୍ସେସ୍ ଉପରେ କଠୋର ରପ୍ତାନି କଟକଣା ଲାଗୁ କରୁଛି, ଫଳସ୍ୱରୂପ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଉପରେ ଚୀନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଗୋଟିଏକୁ ବାଛିବା ପାଇଁ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।

ଏହି ଦୁଇ ମହାଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଟଣାଓଟରା ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ନୀତି ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ “ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସହଭାଗୀ ପ୍ରଗତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।”

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ AI କେବଳ ଦୁଇଟି ମହାଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ, ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍‌ର ଗରିବ ଏବଂ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବି ଏହି ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଉପରେ ସମାନ ଅଧିକାର ରହିବା ଉଚିତ୍।

AI ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କୂଟନୈତିକ ଚାଲ ତୀବ୍ର ହେଉଛି। ଚୀନ ‘ରେୟାର୍ ଆର୍ଥ ମିନେରାଲ୍ସ’ ରପ୍ତାନିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିସାରିଛି। ଏହି ସମୟରେ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଏହାର ‘AI ଆଇନ'(AI Act) ମାଧ୍ୟମରେ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ଉପରେ କଠୋର ନିୟମ ଲାଗୁ କରିଛି।

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ “ଯେଉଁ AI ଜିତିବ, ସେ ଜିନ ବିଶ୍ୱ ଜିତିବ” ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ ଏହି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଯାଉଛି, ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ ଓ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଗାମୀ ବୈଠକରେ AI ଶାସନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଏଜେଣ୍ଡାର ବିଷୟ ହେବ।