ମୃତ୍ୟୁକୁ ଚକମା ଦେଇଥିବା ବିମାନ କାହାଣୀ: ହାଇଜାକ୍, ଗୁଳି ଓ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଫେଲ୍…ପାଇଲଟଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ!
କେଉଁଠି କକପିଟ୍ରେ ହାଇଜାକରଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ, କେଉଁଠି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଫେଲ୍, ତଥାପି ଅସମ୍ଭବ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାଇଲଟ୍ମାନେ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ ଶତାଧିକ ଜୀବନ।
ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଇତିହାସ କେବଳ ଯାତ୍ରାର ଏକ ବିବରଣୀ ନୁହେଁ; ବରଂ ଏହା ଆତଙ୍କ, ରୋମାଞ୍ଚ ଏବଂ ଅସାଧାରଣ ସାହସର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରମାଣ। ନିକଟରେ, ଦୁବାଇରୁ ତେଲ୍ ଆଭିଭ୍ ଯାଉଥିବା ‘ଫ୍ଲାଏ-ଦୁବାଇ’ ବିମାନରେ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ସହ-ପାଇଲଟ୍ ଭାରତୀୟ କ୍ୟାପଟେନ୍ ସ୍ମିଥ୍ ମାଚ୍ଛାରଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ ରକ୍ତାକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ବିମାନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ତାଙ୍କର ସାହସିକତା ପୁଣିଥରେ ଅତୀତର ସେହି ଭୟଙ୍କର ସ୍ମୃତିକୁ ତାଜା କରିଦେଇଛି। ୧୯୬୮ ମସିହାରୁ ଇସ୍ରାଏଲୀ ବିମାନ ଏବଂ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୁଟ୍ ବାରମ୍ବାର ଆକ୍ରମଣର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଲଟି ଆସିଛି, ତଥାପି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବନ୍ଧୁକ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ପାଇଲଟ୍ମାନେ କେବେହେଲେ ନିଜର ସଂଯମ କିମ୍ବା ସାହସ ହରାଇ ନାହାନ୍ତି।
ଇସ୍ରାଏଲୀ ବିମାନ ଅପହରଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ବହୁଳ ଭାବରେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଏକ ଘଟଣା ୧୯୬୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୩ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ PFLP ସଂଗଠନର ତିନିଜଣ ଆତଙ୍କବାଦୀ ରୋମ୍ରୁ ତେଲ୍ ଆଭିଭ୍ ଯାଉଥିବା ଏକ ‘ଏଲ୍ ଆଲ୍ ବୋଇଂ ୭୦୭’ ବିମାନକୁ ବନ୍ଧୁକ ମୁନରେ ଆଲଜିର୍ସକୁ ନେବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। କ୍ୟାପଟେନ୍ ଓଡେଡ୍ ଆବାରବାନେଲ୍ ନିଜର ତୁରନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ବଳରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ସପ୍ତାହ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ପରେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ଠିକ୍ ଏହାର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପରେ, ୧୯୬୯ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୮ ତାରିଖରେ, ଜୁରିଚ୍ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଏକ ବିମାନ ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ଅନ୍ଧାଧୁନ୍ ଗୁଳିଚାଳନା କରିଥିଲେ, ଯଦିଓ ସହ-ପାଇଲଟ୍ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ, ତଥାପି ବିମାନର ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତି-କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗୁଁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଟଳି ଯାଇଥିଲା।
୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୭୦ରେ, ଆତଙ୍କବାଦୀ ଲେଲା ଖାଲେଦ୍ ଏବଂ ପାଟ୍ରିକ୍ ଆର୍ଗୁଏଲୋ ‘ଏଲ୍ ଆଲ୍’ ବିମାନ ସଂସ୍ଥାର ଅନ୍ୟ ଏକ ବିମାନକୁ ଅପହରଣ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ। ଆତଙ୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ କକ୍ପିଟ୍ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଆସୁଥିବାର ଦେଖି, କ୍ୟାପଟେନ୍ ଉରି ବାର୍-ଲେଭ୍ ହଠାତ୍ ବିମାନକୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ତଳକୁ ଖସାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲେ। ଏହି ହଠାତ୍ ଝଟକା ଯୋଗୁଁ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସନ୍ତୁଳନ ହରାଇ ତଳେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ କାବୁ କରିପାରିଥିଲେ। ସେହିଭଳି, ୮ ମେ ୧୯୭୨ରେ ‘ସାବେନା ଏୟାରଲାଇନ୍ସ’ର ଏକ ବିମାନ ଅପହରଣ ସମୟରେ କ୍ୟାପଟେନ୍ ରେଜିନାଲ୍ଡ ଲେଭି ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ରଖିଥିଲେ, ଏହା ଇସ୍ରାଏଲୀ କମାଣ୍ଡୋମାନଙ୍କୁ ଏକ ଦକ୍ଷ ଅପରେସନ୍ କରି ଆତଙ୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।
୧୯୭୬ ମସିହାର ‘ଏଣ୍ଟେବେ ଘଟଣା’ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଇତିହାସରେ ଜଣେ କ୍ୟାପଟେନ୍ଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠାର ଏକ ଅତୁଳନୀୟ ଉଦାହରଣ ହୋଇ ରହିଛି। ୧୯୭୬ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୭ ତାରିଖରେ, ‘ଏୟାର ଫ୍ରାନ୍ସ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ୧୩୯’କୁ ଅପହରଣ କରାଯାଇ ଉଗାଣ୍ଡାର ଏଣ୍ଟେବେକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ, ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ବିମାନ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ତଥାପି, କ୍ୟାପଟେନ୍ ମାଇକେଲ୍ ବାକୋସ୍ ନିଜ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ। ସେ ନିଜ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ‘ଅପରେସନ୍ ଥଣ୍ଡରବୋଲ୍ଟ’ ମାଧ୍ୟମରେ ୧୦୨ ଜଣ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ପାଇଲଟ୍ମାନେ କେବଳ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଅସାଧାରଣ ସାହସ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। ୧୯୮୩ ମସିହାର ‘ଗିମଲି ଗ୍ଲାଇଡର୍’ ଘଟଣାରେ, ଇନ୍ଧନ ଶେଷ ହୋଇଯିବା ପରେ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଶକ୍ତି ବିନା କେବଳ ଗ୍ଲାଇଡ୍ କରି ବିମାନଟିକୁ ସଫଳତାର ସହ ଅବତରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ‘ଆଲୋହା ଏୟାରଲାଇନ୍ସ’ର ଏକ ବିମାନର ଛାତ ଛିଣ୍ଡିଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ପାଇଲଟ୍ମାନେ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅବତରଣ କରାଇଥିଲେ। ସେହିଭଳି, ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ (୧୯୮୯) ଏବଂ ଏୟାର ଟ୍ରାନ୍ସାଟ୍ (୨୦୦୧) ସହ ଜଡ଼ିତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକରେ, ହାଇଡ୍ରୋଲିକ୍ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବିଫଳତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶହ ଶହ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିଥିଲା। ସେହିପରି, ୨୦୦୯ ମସିହାର ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘ମିରାକଲ୍ ଅନ୍ ଦି ହଡସନ୍’ ଘଟଣାରେ କ୍ୟାପଟେନ୍ ସୁଲି ସୁଲେନବର୍ଗର ଏକ ଚମତ୍କାର ସଦୃଶ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ, ପକ୍ଷୀ ଧକ୍କା ଯୋଗୁଁ ଉଭୟ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଅଚଳ ହୋଇଯିବା ପରେ ସେ ବିମାନଟିକୁ ସିଧାସଳଖ ନଦୀ ଉପରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅବତରଣ କରାଇ ୧୫୫ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ।