ଫୋନ୍ ଚୋରି ହେବା ପରେ ହ୍ୟାକରମାନେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ କ’ଣ କରନ୍ତି, ଜାଣନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ସତ
ଫୋନ୍ ଚୋରି କରିବା ପରେ ଅପରାଧୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ଯେ, ଫୋନ୍ଟି ସହଜରେ ଅନଲକ୍ ହେଉଛି କି ନାହିଁ।
ଓଡିଶାଭାସ୍କର: ଡିଜିଟାଲ୍ ଦୁନିଆରେ ଆଜି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ କେବଳ କଲ୍, ଫଟୋ କିମ୍ବା ମେସେଜ୍ କରିବା ପାଇଁ ହିଁ ବ୍ୟବହାର ହେଉନାହିଁ। ଏବେ ଲୋକମାନେ ଫୋନ୍ ଜରିଆରେ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଏବଂ ଜରୁରୀ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ରଖୁଛନ୍ତି।
ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଯଦି କାହାର ଫୋନ୍ ଚୋରି ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କ ଜରୁରୀ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ସୂଚନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ବିପଦରେ ପଡ଼ିପାରେ। ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା, ଫୋନ୍ ଚୋରି ହେବା ପରେ ହ୍ୟାକରମାନେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଡିଭାଇସ୍ ସହ କ’ଣ କରନ୍ତି।
ଆପଣଙ୍କ ଜାଣିବା ପାଇଁ କହିରଖୁଛୁ ଯେ, ଫୋନ୍ ଚୋରି କରିବା ପରେ ଅପରାଧୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଥମେ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ଯେ ଫୋନ୍ଟି ସହଜରେ ଅନଲକ୍ ହେଉଛି କି ନାହିଁ।
ଦୁର୍ବଳ PIN, ସହଜ ପ୍ୟାଟର୍ନ କିମ୍ବା ବିନା ଲକ୍ ଥିବା ଫୋନ୍କୁ ହ୍ୟାକରମାନେ ସହଜରେ ଖୋଲିପାରନ୍ତି। ତେବେ ଆଜିକାଲିର ଆଧୁନିକ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏନ୍କ୍ରିପ୍ସନ୍ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ତେଣୁ କେବଳ ଫୋନ୍ ହାତକୁ ଆସିଗଲେ ସମସ୍ତ ଡାଟା ସହଜରେ ଖୋଲିଯାଏ ନାହିଁ।
ଏହା ସହିତ ଲକ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ନୋଟିଫିକେସନ୍ ମଧ୍ୟ ବିପଦର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ଫୋନ୍ରେ SMS, OTP, ଇମେଲ୍ କିମ୍ବା ମେସେଜ୍ ଦେଖାଯିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ଲିକ୍ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ଲକ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ରେ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ କେହି ଏହାର ଭୁଲ ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି।
କେବଳ ଫୋନ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ସହିତ SIM କାର୍ଡ ମଧ୍ୟ ଚୋରି ହୋଇଗଲେ ବିପଦ ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ। ଅପରାଧୀମାନେ SIM ସହ ଜଡିତ ସୂଚନାର ବ୍ୟବହାର କରି ବିଭିନ୍ନ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରନ୍ତି। ଯଦିଓ ଅନେକ ସେବାରେ ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ OTP ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, ତଥାପି ଫୋନ୍ ଚୋରି ହେବା ମାତ୍ରେ ତୁରନ୍ତ SIM ବ୍ଲକ୍ କରାଇବା ଜରୁରୀ।
ଫୋନ୍ରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କିମ୍ବା UPI ଆପ୍ ଥିଲେ ଅପରାଧୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଟଙ୍କା ଚୋରି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଲକ୍ ଏବଂ ଆପ୍ ସୁରକ୍ଷା ଏହି ବିପଦକୁ ଅନେକ ମାତ୍ରାରେ କମାଇପାରେ। ଫୋନ୍ ଚୋରି ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିବା ମାତ୍ରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଆପ୍, UPI ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜରୁରୀ ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ତୁରନ୍ତ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।
ଫୋନ୍ ଚୋରି ହେବା ପରେ ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ୟାକ୍ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ଉପାୟରେ ଠକମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଇମେଲ୍ରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି, ତେବେ ପାସୱାର୍ଡ ରିସେଟ୍ କରି ଅନ୍ୟ ଆକାଉଣ୍ଟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କବ୍ଜା କରିପାରନ୍ତି। ସେହିପରି WhatsApp, Instagram ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଟାର୍ଗେଟ୍ ହୋଇପାରେ।
ସେଥିପାଇଁ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ଚୋରି ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଡିଭାଇସ୍ରୁ Find My Device କିମ୍ବା Find My ଭଳି ସେବା ବ୍ୟବହାର କରି ନିଜ ଫୋନ୍କୁ ଲକ୍ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଫୋନ୍ର ଡାଟାକୁ ରିମୋଟ୍ରେ ଡିଲିଟ୍ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ଏହାପରେ SIM ବ୍ଲକ୍ କରାନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ, UPI, ଇମେଲ୍ ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟର ପାସୱାର୍ଡ ବଦଳାନ୍ତୁ।