ଭାରତର କେଉଁ କେଉଁ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ଛାପନ୍ତି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍, ଦେଖନ୍ତୁ ପୁରା ଲିଷ୍ଟ

ଓଡିଶାଭାସ୍କର: ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ନଗଦ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ କାମ କରୁଛି।

ବଜାରରେ ନଗଦର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ କାଗଜ ମୁଦ୍ରାକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କିମ୍ବା ପଲିମର ନୋଟ୍ ଜାରି କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି।

ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ RBI ବୈଠକରେ ଏହି ବିଷୟରେ ଗମ୍ଭୀର ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି ଯେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ କାଗଜ ନୋଟ୍ ତୁଳନାରେ ବହୁତ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବରେ ମୁଦ୍ରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ବହୁତ କମ୍ ହୋଇଥାଏ।

ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଦେଶରେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଏକ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଆସନ୍ତୁ ଦେଖିବା ଯେ ଭାରତର କେତେ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ଏହି ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।

ମାଳଦ୍ୱୀପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ:

ଭାରତର ଏକ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଡ଼ୋଶୀ ମାଳଦ୍ୱୀପ ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ମାଳଦ୍ୱୀପ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରାଧିକରଣ ଏହାର ଘରୋଇ ମୁଦ୍ରା ‘ରୁଫିଆ’କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପଲିମର (ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍) ନୋଟରେ ପରିଣତ କରିଛି, ଯାହା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଏହାର ଅର୍ଥନୀତିରେ କାଗଜ ନୋଟର ବ୍ୟବହାରକୁ ଦୂର କରିଦେଇଛି।

ଏହି ନୂତନ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପ୍ରତିରୋଧୀ ଏବଂ ପାଣି କିମ୍ବା ଆର୍ଦ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ନୁହେଁ। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ଅବସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଏହା ମୁଦ୍ରାର ଜୀବନକାଳକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି ଏବଂ ସରକାରଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପୁନଃମୁଦ୍ରଣର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଞ୍ଚାଇଛି।

ଭୁଟାନର ଅନନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ:

ଭାରତ ସହିତ ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ଭୁଟାନ ମଧ୍ୟ ଏହାର ନଗଦ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିଛି। ଭୁଟାନର ରୟାଲ ମୁଦ୍ରା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବିଶେଷକରି ପଲିମର ବ୍ୟାଙ୍କନୋଟ୍ ସାଧାରଣ ପ୍ରଚଳନରେ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ।

ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପଛରେ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଥିଲା ନୋଟଗୁଡ଼ିକର ଜୀବନକାଳ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ମାନଦଣ୍ଡକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା। ଏକ ପାର୍ବତ୍ୟ ଦେଶ ଭାବରେ, ସ୍ଥାନୀୟ ପାଣିପାଗ ପରିସ୍ଥିତି ନୋଟ୍ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଏକ ଉଚ୍ଚ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା; ସେହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଭୁଟାନ ଏହି ସଫଳ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।

ବାଂଲାଦେଶ ପରୀକ୍ଷଣ:

ଭାରତର ଆଉ ଏକ ପୂର୍ବ ପଡ଼ୋଶୀ ବାଂଲାଦେଶ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମୁଦ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସୀମିତ କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଛି। ବାଂଲାଦେଶ ସରକାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଲିମର ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ୧୦ ଟକା ନୋଟ୍ ଜାରି କରିଥିଲେ।

ହେଲେ, ଏହାକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅବସରକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ମାରକୀ ନୋଟ୍ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଯେ ବାଂଲାଦେଶର ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ସାଧାରଣ ପ୍ରଚଳନରେ କପା ଆଧାରିତ କାଗଜ ନୋଟ୍ ପ୍ରାଥମିକ ମୁଦ୍ରା ଭାବରେ ରହିଛି।

ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ:

ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ମଧ୍ୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମୁଦ୍ରା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଛାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତାର ୫୦ତମ ବାର୍ଷିକୀକୁ ମନେ ପକାଇବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ବିଶେଷ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା।

ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକୁ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସରକାର ୨୦୦ ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ପଲିମର କିମ୍ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକରେ ତିଆରି ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ମାରକୀ ନୋଟ୍ ଜାରି କରିଥିଲେ।

ହେଲେ, ବାଂଲାଦେଶ ପରି ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏହି ନୋଟ୍ କେବଳ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ମାରକୀ ଜିନିଷ ଭାବରେ ଜାରି କରିଥିଲା; କାଗଜ ନୋଟ୍ ସେଠାରେ ଦୈନନ୍ଦିନ କାରବାରରେ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରାଥମିକ ମୁଦ୍ରା ଭାବରେ ରହିଛି।