ଇରାନ-ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଜିତିଲା- ଟ୍ରମ୍ପ ନା ତେହେରାନ? ଏବଂ କିଏ ହାରିଲା?
ଇରାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିନାମା, ଇରାନର ଅତ୍ୟଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରେନିୟମ ମହଜୁଦ୍ ଏବଂ ଏହାର ଆଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ କ’ଣ କରାଯିବ, ସେହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ମାତ୍ର ୬୦ ଦିନର ସମୟ ଦେଇଥାଏ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ୨୦୧୫ରେ ହୋଇଥିବା ତେହେରାନର ଆଣବିକ ଚୁକ୍ତିରେ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା।
US-Iran War : ଟ୍ରମ୍ପ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲର ଅଭିଯାନକୁ ବ୍ୟାପକ ଶବ୍ଦରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାକୁ ୱାଶିଂଟନ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଜୟ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ସ୍ୱାଧୀନ ଆକଳନଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଚିତ୍ରକୁ ଅନେକାଂଶରେ ଜଟିଳ କରିଦେଉଛି।
ପିବିଏସ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ଆୱାରର ଏକ ତଥ୍ୟ-ଯାଞ୍ଚ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦିଓ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି, ପେଣ୍ଟାଗନର ଅଧିକାରୀମାନେ କଂଗ୍ରେସକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନର ମିସାଇଲ, ଡ୍ରୋନ ଏବଂ ନୌସେନା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ତଥାପି, ଏହି ପରିଣାମକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଜୟ ବୋଲି କହିବା ଦ୍ୱାରା ଇରାନ ସପକ୍ଷରେ ଯାଇଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଉଛି।
ଜଣେ ବିଶ୍ଳେଷକ ପିବିଏସ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ପ୍ରକୃତରେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର “ଦ୍ୱାରପାଳ” ପାଲଟିଛି, ଯେଉଁ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ସାଧାରଣତଃ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ଏକ-ପଞ୍ଚମାଂଶ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ତେହେରାନକୁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁବିଧା କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦାନ କରିଛି, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ପାଖରେ ନଥିଲା।
ଯଦିଓ ଟ୍ରମ୍ପ ସପ୍ତାହନ୍ତରେ କହିଥିଲେ ଯେ ରବିବାର ସୁଦ୍ଧା ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ପରେ ତୁରନ୍ତ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ସମସ୍ତ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ପୁଣି ଖୋଲିଯିବ, ସିଏନ୍ଏନ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ୟୁରୋପରେ ସ୍ୱଶରୀରରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ହେବାକୁ ଥିବା ସ୍ୱାକ୍ଷର ସମାରୋହର ଯୋଜନାକୁ ଗୋପନରେ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ବଦଳରେ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସ୍ୱାକ୍ଷର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆପଣାଯାଇଛି। ଏହା ଆଂଶିକ ଭାବେ ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଜି-୭ (G7) ସମ୍ମିଳନୀ ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିଜର ଭ୍ରମଣ ସୂଚୀ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି।
ଅପରପକ୍ଷରେ, ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଇରାନର ଅତ୍ୟଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରେନିୟମ ମହଜୁଦ୍ ଏବଂ ଏହାର ଆଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ କ’ଣ କରାଯିବ, ସେହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ମାତ୍ର ୬୦ ଦିନର ସମୟ ଦେଇଥାଏ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ୨୦୧୫ରେ ହୋଇଥିବା ତେହେରାନର ଆଣବିକ ଚୁକ୍ତିରେ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା।
ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାରୁ ଆମେରିକାକୁ ଏକପାଖିଆ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଥିଲେ, ଯାହା ସେହି ଉତ୍ତେଜନାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେଇଥିଲା। ରବିବାର ଦିନ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ରେ ଏକ ୟୁଏଫ୍ସି କେଜ୍ ମ୍ୟାଚ୍ (UFC cage match) ଫାଇଟ୍ ସହିତ ନିଜର ୮୦ତମ ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ କରିବା ଅବସରରେ ଟ୍ରମ୍ପ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ!” ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି, “ମୁଁ ଏତଦ୍ୱାରା ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ଭାବେ ଖୋଲିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି ଏବଂ ଏହା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ହଟାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି,” ଯାହା କି ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଉପରେ ଇରାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଜବାବରେ ଲଗାଯାଇଥିଲା।
ତେବେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ବୟାନ ବଦଳାଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବ ନାହିଁ। ଇରାନର ଉପ-ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କାଜେମ୍ ଘରିବାବାଦୀ ସରକାରୀ ଟେଲିଭିଜନରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଏହା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିବ ନାହିଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅନ୍ୟତମ ମଧ୍ୟସ୍ଥି କତାର ସହିତ ଆଲୋଚନା ପରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
