କାହିଁକି ହନୁମାନ ନେଇଥିଲେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଅବତାର, ଜାଣନ୍ତୁ ସଙ୍କଟମୋଚନଙ୍କ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପଛର କାହାଣୀ

ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ରାମାୟଣ କଥାରେ ସଙ୍କଟମୋଚନ ହନୁମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଏବଂ ଭକ୍ତିର ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମିଳିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ଅବତାର ସବୁଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ରହସ୍ୟମୟ ବୋଲି ମାନାଯାଏ। ଲଙ୍କା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏପରି ଏକ ସମୟ ଆସିଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା।

ସେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ରକ୍ଷା ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିର ବିନାଶ ପାଇଁ ହନୁମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଏହି ବିଶାଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ରାମାୟଣର ସେହି ପୌରାଣିକ କଥା, ଯାହା ପାଇଁ ହନୁମାନଙ୍କୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଅବତାର ନେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।

ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ କଥା କ’ଣ: ଧାର୍ମିକ କଥାବସ୍ତୁ ଅନୁସାରେ, ଲଙ୍କା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ରାବଣ ନିଜର ମାୟାବୀ ଭାଇ ଅହିରାବଣକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକିଥିଲା। ଅହିରାବଣ ପାତାଳ ଲୋକର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଏବଂ ତନ୍ତ୍ର-ମନ୍ତ୍ରର ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲା। ସେ ନିଜର ମାୟାବୀ ଶକ୍ତି ବଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାନର ସେନାକୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଶୁଆଇଦେଲା ଏବଂ ଛଳନାପୂର୍ବକ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ପାତାଳ ଲୋକକୁ ନେଇଗଲା।

ଅହିରାବଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇ ନିଜର ତାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବା। ଯେତେବେଳେ ଏହି କଥା ହନୁମାନ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ପାତାଳ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନେଲେ।

କାହିଁକି ନେଲେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଅବତାର: ପାତାଳ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ହନୁମାନ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ, ଅହିରାବଣକୁ ମାରିବା ସହଜ ନୁହେଁ। ତାକୁ ସେତେବେଳେ ହିଁ ପରାଜିତ କରାଯାଇପାରିବ, ଯେତେବେଳେ ୫ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଜଳୁଥିବା ୫ଟି ଦୀପକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଲିଭାଯିବ। ଯଦି ଗୋଟିଏ ବି ଦୀପ ଜଳି ରହେ, ତେବେ ଅହିରାବଣ ପୁଣି ଜୀବିତ ହୋଇଯାଉଥିଲା।

ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ହନୁମାନ ନିଜର ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ତାଙ୍କର ୫ଟି ମୁଖ ଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଥିଲା। ସେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ୫ଟିଯାକ ଦୀପକୁ ଲିଭାଇଦେଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ହିଁ ଅହିରାବଣକୁ ବଧ କଲେ। ଏହାପରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାତାଳ ଲୋକରୁ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ।

ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ୫ଟି ମୁଖର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ୫ଟିଯାକ ମୁଖ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେବ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହୁଏ।

ହନୁମାନ ମୁଖ: ପୂର୍ବ ଦିଗର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ସାହସ, ଶକ୍ତି तथा ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ ମାନାଯାଏ।

ନରସିଂହ ମୁଖ: ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ପ୍ରତୀକ। ଏହା ଭୟ ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ।

ଗରୁଡ଼ ମୁଖ: ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଏହାର ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସର୍ପ ଦୋଷ ଏବଂ ବିଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଷ୍ଟରୁ ରକ୍ଷା ମିଳୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

ବରାହ ମୁଖ: ଉତ୍ତର ଦିଗର ପ୍ରତୀକ। ଏହା ସମୃଦ୍ଧି, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଜୀବନର ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିଥାଏ।

ହୟଗ୍ରୀବ ମୁଖ: ଆକାଶ ଦିଗର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ମାନାଯାଏ।

ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭୟ, ଶତ୍ରୁ ବାଧା ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ଉର୍ଜାରୁ ରକ୍ଷା ମିଳିଥାଏ। ଅନେକ ଭକ୍ତଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଏହି ସ୍ୱରୂପର ଆରାଧନା ଦ୍ୱାରା ସାହସ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରିବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ବିଶେଷ କରି ମଙ୍ଗଳବାର ଏବଂ ଶନିବାର ଦିନ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।