ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଦୁନିଆରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟବହୃତ ସୂଚନା ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ତଥାପି, ଗୋଟିଏ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ତୁର୍କୀରେ ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅବରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। ଦେଶଟି ପ୍ରାୟ ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସମସ୍ତ ସଂସ୍କରଣକୁ ଅବରୋଧ କରିଥିଲା। ଏହା ଅନଲାଇନ୍ ସେନସରସିପ୍ ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ବିଷୟରେ ଏକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।
ଏହି ନିଷେଧ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା: ୨୯ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୧୭ରେ, ତୁର୍କୀର ସୂଚନା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପ୍ରାଧିକରଣ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ଅବରୋଧ କରିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦେଶର ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆଇନ, ଯାହାକୁ ଆଇନ ନମ୍ବର ୫୬୫୧ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଅଧୀନରେ ନିଆଯାଇଥିଲା।
ଏହି ଅବରୋଧ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସମସ୍ତ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ତୁର୍କୀର ନାଗରିକମାନେ ଆଉ ବୈଷୟିକ ଉପାୟ ବ୍ୟବହାର ନକରି ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ କୌଣସି ଲେଖା ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଆତଙ୍କବାଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଭିଯୋଗ: ତୁର୍କୀ ସରକାର ଏହି ନିଷେଧକୁ ଯଥାର୍ଥ ବୋଲି ଦାବି କରି କହିଥିଲେ ଯେ କିଛି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଲେଖା ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ସହିତ ତୁର୍କୀର ସମ୍ପର୍କକୁ ସୂଚିତ କରୁଛି।
ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, କିଛି ପୃଷ୍ଠାରେ ସିରିଆ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ତୁର୍କୀ ISIS ଏବଂ ଅଲ-କାଏଦା ଭଳି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ଭ୍ରାମକ ଏବଂ ଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ।
ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଅପବାଦ ଅଭିଯାନର ଅଭିଯୋଗ: ତୁର୍କୀର ଯୋଗାଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ୱେବସାଇଟ୍ ଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପବାଦ ଅଭିଯାନର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଗଲା। କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ବିବାଦୀୟ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇବା କିମ୍ବା ସମ୍ପାଦିତ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ହଟାଇବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲା, କାରଣ ଏହା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ନିରପେକ୍ଷତା ଏବଂ ମୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନୀତି ଉଲ୍ଲଂଘନ ହେବ।
ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି: ନିଷେଧ ପରେ, ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତୁର୍କୀ କୋର୍ଟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥିଲା। ମାମଲାଟି ଅନେକ ଆଇନଗତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରିଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ୟୁରୋପୀୟ ମାନବାଧିକାର କୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ତୁର୍କୀର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ସହ ଏକତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ “ୱି ମିସ୍ ତୁର୍କୀ” ନାମକ ଏକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହି ଅଭିଯାନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ, ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏହାର ଲୋଗୋରେ ଏକ କଳା ସେନ୍ସରସିପ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇପ୍ ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା।
ଐତିହାସିକ କୋର୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତି: ୨୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ, ତୁର୍କୀର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଦାଲତ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଏହି ନିଷେଧ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାରକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି। ଏହି ରାୟ ପରେ, ୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ ତୁର୍କୀରେ ୱିକିପିଡିଆର ପ୍ରବେଶ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
