ବର୍ଷା ଋତୁରେ କାହିଁକି ଘରେ ପଶିଯାଆନ୍ତି ଏହି ୪ ସାପ, ଜାଣନ୍ତୁ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାର ସହଜ ଉପାୟ

ବର୍ଷା ଦିନରେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ କେଉଁ ସାପ ଘରକୁ ପଶିଯାଆନ୍ତଚି?

ଓଡିଶାଭାସ୍କର: ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହିତ ଘର ଆଖପାଖରେ ସାପ ଦେଖାଯିବା ଘଟଣା ବଢ଼ିଯାଏ। ବିଶେଷକରି ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ପରେ ସାପମାନେ ଖେତ, ବୁଦା ଓ ନିଜ ବିଲରୁ ବାହାରି ଶୁଖିଲା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି।

ବିଲରେ ପାଣି ପଶିଯିବା ପରେ ମୂଷା ଓ ବେଙ୍ଗ ଭଳି ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଘର ଆଖପାଖକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବା ପାଇଁ ସାପମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଇପାରନ୍ତି।

ସେଥିପାଇଁ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଘର, ଷ୍ଟୋର ରୁମ୍, ସିଢ଼ି ତଳ, ବଗିଚା ଏବଂ ନାଳ ଆଖପାଖରେ ସାପ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଯାଏ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ,  ବର୍ଷା ଦିନରେ କେଉଁ ପ୍ରଜାତିର ସାପ ଘର ଆଖପାଖରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ?

ବର୍ଷା ଦିନରେ ଘରକୁ ପଶିପାରେ କମନ୍ କ୍ରେଟ୍:

ବର୍ଷା ଋତୁରେ କମନ୍ କ୍ରେଟ୍କୁ ନେଇ ବିଶେଷ ସତର୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ରାତି ସମୟରେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ରହିଥାଏ। ଏହା ଅନ୍ଧାର ଓ ଶାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚି ରହିପାରେ ଏବଂ ମୂଷାର ସନ୍ଧାନରେ ଘର ଆଖପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରେ।

କମନ୍ କ୍ରେଟ୍ ସାପର କାମୁଡ଼ା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି ମନାଯାଏ, କାରଣ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା କାମୁଡ଼ିବା ପରେ ଆରମ୍ଭରେ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହୁଏ ନାହିଁ।

Uttarakhand Govt.

ଏହାର ବିଷ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ଏବଂ ଗୁରୁତର ସ୍ଥିତିରେ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା ଓ ପକ୍ଷାଘାତ ଭଳି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ରାତି ସମୟରେ ଘରର ଅନ୍ଧାର ସ୍ଥାନକୁ ଆଲୋକ ବିନା ଯିବାରୁ ବଚନ୍ତୁ।

ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କୋବ୍ରା ମଧ୍ୟ ଘର ଆଖପାଖକୁ ଆସିପାରେ:

ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କୋବ୍ରା ଭାରତରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ପରିଚିତ ବିଷାକ୍ତ ସାପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ବାସସ୍ଥାନରେ ପାଣି ପଶିଯିବା ପରେ ଏହା ଶୁଖିଲା ସ୍ଥାନ ଖୋଜି ବାହାରକୁ ଆସିପାରେ। ଖେତ, ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ, ବଗିଚା ଏବଂ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳ ଆଖପାଖରେ ମଧ୍ୟ କୋବ୍ରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ।

କୋବ୍ରାର ବିଷ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଏହା କାମୁଡ଼ିଲେ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା ଭଳି ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଘର ଆଖପାଖରେ ଯଦି ମୂଷାର ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥାଏ, ତେବେ ସାପ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ, କାରଣ ମୂଷା ଅନେକ ସାପଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ।

ରସେଲ୍ ଭାଇପର୍ ଓ ସୋ-ସ୍କେଲ୍ଡ୍ ଭାଇପର୍‌ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ:

ରସେଲ୍ ଭାଇପର୍ ସାଧାରଣତଃ ଘାସଭରା ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଚାଷଜମିରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହାର ଶରୀର ମୋଟା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପିଠିରେ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ଅଣ୍ଡାକାର ଚିହ୍ନ ରହିଥାଏ। ଏହାର ବିଷ ରକ୍ତ ଓ ଶରୀରର ତନ୍ତୁ ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।

ଅନ୍ୟପଟେ, ସୋ-ସ୍କେଲ୍ଡ୍ ଭାଇପର୍ ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ବାଲୁକାମୟ, ଶୁଖିଲା ଓ ବୁଦାଭରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ। ବର୍ଷା ଦିନରେ ଘର ଆଖପାଖରେ ଯଦି ଘାସ, ବୁଦା କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀର ଗଦା ରହିଥାଏ, ତେବେ ସେଭଳି ସ୍ଥାନରେ ହାତ କିମ୍ବା ପାଦ ରଖିବା ପୂର୍ବରୁ ବିଶେଷ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ।

ଘର ଆଖପାଖରେ ସାପ ଥିଲେ ଏହି ସଙ୍କେତ ମିଳିପାରେ:

ସାପ ସବୁବେଳେ ସିଧାସଳଖ ଦେଖାଯିବ, ଏହା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ଅନେକ ସମୟରେ ଘର ଆଖପାଖରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା କିଛି ସଙ୍କେତ ଏହାର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ସୂଚାଇଥାଏ।

ସାପର ଝଡ଼ିଯାଇଥିବା ଚମଡ଼ା ଏଭଳି ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇପାରୁଥିବା ସଙ୍କେତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ପୁରୁଣା ଆସବାବପତ୍ର ପଛରେ, କାଠର ଗଦା, ବଗିଚାର ଆବର୍ଜନା କିମ୍ବା ନିର୍ଜନ କୋଣରେ ମିଳିପାରେ।

ସେହିପରି, ଧୂଳି କିମ୍ବା ମାଟିରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ତରଙ୍ଗାକାର ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ସାପ ଯାଇଥିବାର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ। ଏଭଳି ଚିହ୍ନ ଷ୍ଟୋର ରୁମ୍, ଗ୍ୟାରେଜ୍ କିମ୍ବା ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକଙ୍କ ଯାତାୟାତ କମ୍ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଅଧିକ ସହଜରେ ଦେଖାଯାଏ।

ଯଦି କୌଣସି ଅନ୍ଧାର କୋଣରୁ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ତେବେ ସେଠାକୁ ନିଜେ ଯାଇ ଯାଞ୍ଚ କରିବାରୁ ବିରତ ରୁହନ୍ତୁ।

ବର୍ଷା ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଘର ଆଖପାଖର ସଫେଇ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ବଡ଼ ଘାସ ଓ ବୁଦାକୁ ନିୟମିତ ସଫା କରନ୍ତୁ। କାଠ, ପୁରୁଣା ବାକ୍ସ, ଇଟା କିମ୍ବା ଅଦରକାରୀ ସାମଗ୍ରୀର ଗଦାକୁ ଘରର କାନ୍ଥ ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏଭଳି ସ୍ଥାନ ସାପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ହୋଇପାରେ।

ଘରର ଦରଜା ତଳେ ଯଦି ଅଧିକ ଫାଙ୍କା ସ୍ଥାନ ରହିଛି, ତାହାକୁ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। କାନ୍ଥରେ ଥିବା ଫାଟ ଓ ଛିଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ମରାମତି କରାନ୍ତୁ। ନାଳ ଏବଂ ପାଇପର ଖୋଲା ଅଂଶରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଜାଲି ଲଗାଇ ସୁରକ୍ଷିତ କରିପାରିବେ। ଘରରେ ଯଦି ମୂଷାର ସମସ୍ୟା ଅଛି, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଜରୁରୀ, କାରଣ ମୂଷା ସାପକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ।

ରାତିରେ ବାହାରକୁ ଯିବାବେଳେ ଟର୍ଚ୍ଚ କିମ୍ବା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ବଗିଚାରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ବନ୍ଦ ଜୋତା ଓ ହାତମୋଜା ପିନ୍ଧିବା ଭଲ। ପତ୍ର, କାଠ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ସାମଗ୍ରୀର ଗଦା ଭିତରେ ସିଧାସଳଖ ହାତ ପକାଇବାରୁ ବିରତ ରୁହନ୍ତୁ।