ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମାଷ୍ଟରଷ୍ଟ୍ରୋକ; କାହିଁକି ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ ଉପରେ କଲେ ଆକ୍ରମଣ, ଜାଣନ୍ତୁ ଏଠାରେ କେତେ ତେଲ ଗଚ୍ଛିତ ଅଛି?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନର ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣର ଏକ ଭିଡିଓ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଇରାନ ଉପରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରୁ ବିପଜ୍ଜନକ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଇରାନ, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଥିବା ଏହି ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପ ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ଇରାନୀ ଲେଖକ ଜଲାଲ ଅଲ-ଏ ଅହମଦ ଥରେ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରର “ଅନାଥ ମୁକ୍ତା” ବୋଲି କହିଥିଲେ। କାହିଁକି? ସେତେବେଳେ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଜନଶୂନ୍ୟ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ତଥାପି, ଆଜି ମଧ୍ୟ, ଏହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ। ପ୍ରବେଶ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ।

କାହିଁକି ଏତେ ଜରୁରୀ: ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର। ଏହା ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଦାୟୀ, ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୯୫ ଲକ୍ଷ ବ୍ୟାରେଲ ପଠାଯାଏ। ପ୍ରାୟ ୮ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ଏବଂ ୪-୫ କିଲୋମିଟର ଚଉଡା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପ ଗଭୀର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ସହଜରେ ଡକିଂ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ଭରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୁଏ। ଏଠାରୁ ପଠାଯାଉଥିବା ଅଧିକାଂଶ ତେଲ ଏସୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ପଠାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଚୀନ୍ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ରେତା।

ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ ଇରାନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ, ତେଣୁ, କଠୋର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ସୁରକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ଇସଲାମିକ୍ ରିଭଲ୍ୟୁସନରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ଏବଂ ଇରାନୀ ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମରିକ ଚେକ୍ ପଏଣ୍ଟ, ନିରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଉପକୂଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛି। କେବଳ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅନୁମତି ଥିବା କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନେ ପରିଦର୍ଶନ କରିପାରିବେ।

ଇରାନର ବୁଶେହର ପ୍ରଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ମାତ୍ର ୨୨ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ। ତେଲ ଆବିଷ୍କାର ହେବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଇତିହାସର ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ, ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଏବଂ ଡଚ୍ ସୈନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ କବଜା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।

୧୮ ଶତାବ୍ଦୀରେ, ଡଚ୍ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଏଠାରେ ଏକ ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ବିତାଡ଼ିତ କରାଯାଇଥିଲା।

୨୦ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ରେଜା ଶାହ ପହଲଭିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ନିର୍ବାସନ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୫୮ ପରେ ସେଠାରେ ତୈଳ ଶିଳ୍ପ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ନୂତନ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ଆବିଷ୍କାର ହେବା ପରେ, ଏହା ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ରପ୍ତାନି କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଥିଲା।

ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ କେବଳ ଏହାର ତେଲ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହାର ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। ଏଠାରେ ଜୋରୋଷ୍ଟ୍ରିଆନ୍, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ଏବଂ ସାସାନିଆନ୍ ସମୟର କବରସ୍ଥାନ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି। ମୀର ମହମ୍ମଦଙ୍କ ମଶାଣି, ଏକ ଡଚ୍ ଦୁର୍ଗର ଅବଶେଷ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଶିଳାଲେଖ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ।

୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଇରାନ-ଇରାକ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଉପରେ ଅନେକ ଥର ବୋମା ମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ ଇରାନ ଏହାକୁ ପୁନଃବିକଶିତ କରିଥିଲା। ଆଜି ମଧ୍ୟ, ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଏବଂ ସାଧାରଣ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ନାହିଁ।

ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରର ଶାନ୍ତ ଜଳରାଶି ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହି ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପ ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତିର ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ହୋଇ ରହିଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ରାଜନୀତିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ।