କଣ କହୁଛି ସମ୍ବିଧାନ; ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହେବାର କେତେ ଦିନ ଭିତରେ କରାଯାଏ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବ ?

ଓଡିଶା ଭାସ୍କର: ଗୋଟିଏ ପଟେ ରାଜ୍ଯରେ ଉପ ନିର୍ବାଚନ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଦେଶରେ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ। ଏହି ସମୟରେ, ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ପରେ ନିର୍ବାଚିତ ନେତାମାନଙ୍କୁ କେତେ ସମୟ ଭିତରେ ଶପଥ ନେବାକୁ ପଡିଥାଏ ଏବଂ ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ରହିଥାଏ ? ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସରକାର ଗଠନର ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ରହିଥାଏ ଚାଲନ୍ତୁ ଜାଣିବା ?

ଶପଥ ଗ୍ରହଣର ସମୟ ସୀମା କେତେ ରହିଥାଏ:

ସମ୍ବିଧାନରେ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧି କିମ୍ବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିନାହିଁ। ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାଧାରଣତଃ ଯଥାଶୀଘ୍ର ସମାପ୍ତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନ ନାହିଁ।

ଅଧିକାଂଶ ରାଜ୍ୟରେ, ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟ କେତେ ଶୀଘ୍ର ସରକାର ଗଠନ କରିବାକୁ ଦାବି କରେ ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର ତିନିରୁ ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

କିପରି କରାଯାଇଥାଏ ପୁରା ପ୍ରକ୍ରିୟା:

– ଭୋଟ ଗଣନା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା କିମ୍ବା ସଂସଦର ବିଜୟୀ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ବିଜୟୀ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକ କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ କୁହାଯାଏ।

-ବିଧାନସଭାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ହାସଲ କରିଥିବା ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟ  ବିଜୟୀ ଘୋଷିତ ହେବା ପରେ, ରାଜ୍ୟପାଳ କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ନିଜର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ। ଯଦି କୌଣସି ଦଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ହାସଲ କରିନଥାଏ, ତେବେ ରାଜ୍ୟପାଳ କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ବହୁମତ ଦାବି କରୁଥିବା ସର୍ବବୃହତ ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବେ।

-ରାଜ୍ୟପାଳ କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କୌଣସି ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତ ଥିବା ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ଏହାର ନେତାଙ୍କୁ ସରକାର ଗଠନ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ରରେ, ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଥିବା ନେତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ, ରାଜ୍ୟପାଳ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଆନ୍ତି।

-ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବ ପୂର୍ବରୁ, ବିଜୟୀ ଦଳ କିମ୍ବା ମେଣ୍ଟର ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟମାନେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ନେତାଙ୍କୁ ଚୟନ କରିବା ପାଇଁ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ବୈଠକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କିଏ ହେବେ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଥାଏ।

-ତା’ପରେ ନେତା ରାଜ୍ୟପାଳ କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସମର୍ଥକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ନେତା ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ ଚୟନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଧାନସଭାର ମୋଟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 15% ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ଏହା ପରେ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥିର କରି ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥାଏ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ଯ ଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥଆଆନ୍ତି।